پیام آذری

آخرين مطالب

واکاوی نقش «صابر» در انقلاب مشروطه ایران مقالات

واکاوی نقش «صابر» در انقلاب مشروطه ایران
  بزرگنمايي:

پیام آذری - تبریز - «میرزا علی اکبر طاهرزاده (صابر)؛ نقش وی در نهضت مشروطیت ایران»، عنوان کتابی نوشته سیدباقر سجادی است که به بررسی آرا و اندیشه ها، اشعار و زمانه «علی اکبر صابر»، شاعر نامی آذربایجان، در نهضت مشروطه ایران می پردازد.

 این کتاب که روتیتر «سفره لی شاعر» (شاعر سفره دار) را یدک می کشد، در سه فصل و 222 صفحه نوشته شده و در شمارگان یکهزار جلد توسط انتشارات آذرتورک تبریز به زیور طبع آراسته شده است.
فصل اول کتاب شامل مقدمه و اهداف تحقیق است و نویسنده در فصل دوم به اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان مشروطیت و زندگی نامه صابر، نقش مطبوعات در تحولات سیاسی و اجتماعی،آذربایجان خاستگاه روزنامه نگاری نوین در ایران، طنز در خدمت مشروطیت،تعریف طنز، اولین روزنامه طنز در جهان اسلام و جهان عرب، ملانصرالدین،تاثیر ملانصرالدین بر مطبوعات ،دوستان و دشمنان ملانصرالدین،سفرهای صابر پرداخته است.
فصل سوم نیز با عنوان «صابر و مشروطیت» به دغدغه های اجتماعی و سیاسی صابر،مبارزه علیه خرافات و نژادپرستی،آزادی بیان و اندیشه و مطبوعات،توجه به زبان مادری صابر و مشروطیت ایران، صابر و ستارخان و ... می پردازد.
در مقدمه کتاب «سفره لی شاعیر: میرزا علی اکبر طاهرزاده (صابر)» آمده است: در تاریخ ادبیات معاصر آذربایجان، سه طنزسرای بزرگ را می شناسیم که مجموعه شعر و ادبیات خود را مدیون خود ساخته اند:میرزا علی اکبر صابر،میرزا علی معجزشبستری و میرزا حسین کریمی مراغه ای؛که در این بین صابر را می توان پدرر شعر طنز معاصر ترکی نامید.
میرزا علی اکبر صابر،مصلح مسلمانی بود که در واقع در دو جبهه می جنگید،نخست در جبهه فریب خوردگان غرب و روس که به ظاهر اصلاح طلب بودند،اما در واقع پیروی و تقلید کورکورانه از غرب داشتند و در تفکر انقطاع وحدت ملل اسلام با هم و دنباله روی از به اصطلاح تمدن اروپایی و روسی بودند و روس‌ستایی پیشه داشتند.
جبهه دوم،دعانویسان،سوءاستفاده کنندگان از احساسات پاک مذهبی مردم و روحانی نمایان سودجو و پول پرست و اشاعه دهندگان خرافات و اوهام بودندکه صابر را بیشتر می آزردندو به تکفیر او و هم‌فکرانش می‌پرداختند.
صابر قهرمان مبارزه و جهاد در این دو جبهه،مردم را به اندریافت کنه و ذات اسلام حقیقی فرا می خواند؛وی تمام استعداد خود را صرف این مساله می کند که در طنزپاره های تلخ،نیشدار،کوبنده و قاطع خویش خواننده را به اجرای احکام شریعت نبوی و یافتن اسلام واقعی و خرافات زدایی از چهره دین دعوت کند.
سرتا سر دیوان صابر که به هوپ هوپ نامه معروف شده صدای توحید است.در واقع تفسیر چند آیه و حدیث است که به زبان اشعاری ماندگار بیان شده است.
میرزا علی اکبر صابر در خانواده ای مذهبی به دنیا آمد و تحصیلات مکتبی قدیمه داشت،اسلام را خوب شناخته بود و از این رو دشمنان اسلام را از یک سو و مسلمان نماهایی را که اسلام را زیر سوال می بردند،افشا می کرد.این گونه شعرهای او زبانزد خاص و عام است.
می توان گفت که وی عمر خود را در خرافه زدایی از اسلام سپری کرد و در کنار سرودن اشعار فلسفی،تغزلی و تعلیمی، به طنز نیز پرداخت.
میرزا علی‌اکبر طاهرزاده، معروف به «صابر» از شعرای بنام منطقه قفقاز در اوایل قرن بیستم میلادی بود که با انتشار روزنامه ملانصرالدین و مجموعه شعر «هوپ هوپ نامه» به اوج شهرت رسید.
صابر در 1862 در شهر شاماخی جمهوری آذربایجان زاده شد؛ او در کودکی به مکتب رفت و پس از دایر شدن مدارس جدید در شاماخی به مدرسه رفت؛ صابر در 1884 برای زیارت، سفری به مشهد و سمرقند و بخارا کرد و مدتی هم به کربلا رفت؛ او مدت‌ها به فارسی و ترکی آذربایجانی غزل و قصیده می‌سرود.
صابر نخستین اشعار خود را به صورت نوحه و مرثیه سرود و پس از آن سروده‌هایی فرهنگی به نظم درآورد و سرانجام در سال 1284/1905 به بعد به جستارهای سیاسی پرداخت؛ انقلاب 1905 روسیه و تأثیر آن در قفقاز باعث این دگرگونی شد و صابر با آغاز به کار نشریه فکاهی «ملانصرالدین»، به جمع نویسندگان آن پیوست و در سال‌های 1911-1906 یکی از کوشاترین همگاران مجله طنز ملانصرالدین بود.
سروده‌های طنز صابر با نام‌های مستعاری چون «هوپ‌هوپ»، «آغلار گوله‌ین» (متبسم گریان) و «ابونصر شیبانی» در «ملانصرالدین» به عنوان ماندگارترین نشریه فکاهی جهان شرق، چاپ می‌شد. در جریان جنبش مشروطه در ایران آثار و اشعار او در ایران خوانده می‌شد و بر نویسندگان و روشنفکران ایران اثر زیادی داشت.
بیشتر زندگی صابر در فقر گذشت. در 1910 در باکو در مدارس نفتی درس می‌داد و در 1290/1911 از بیماری سل در باکو درگذشت.
سبک صابر سبک واقع‌گرا و تحول‌خواه می باشد و اشعار وی نیز در دیوان «هوپ‌هوپ‌نامه» جمع‌آوری شده‌است؛ بخش آذربایجانی هوپ‌هوپ‌نامه توسط احمد شفائی به فارسی ترجمه شده‌است.
صابر با اشعارش، نقش موثری در پیروزی انقلاب مشروطه ایران، از طریق تهییج مجاهدان و نیز تاثیر بر روزنامه نگاران، شعرا و نویسندگان ایرانی آن دوره از قبیل علی اکبر دهخدا و سید اشرف الدین نسیم گیلانی داشت.
 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مشارکت جوانان در غرب کشور افزایش یافت/ شور انتخاباتی در گام اول

لزوم توجه به مشکلات صادرات کفش/ پای چینی‌ها از کفش تبریز کوتاه شد

تهدید شوری خاک برای کشاورزی پایدار

نخبگانی در قامت نامزد انتخاباتی

آنچه باید در مورد آنفلوآنزا بدانیم

کوه‌های روبه تعالی

پایه گذار فرهنگ نوین ایران را بیشتر بشناسید

چند قدم تا آبادی در روستای زلزله زده «ورنکش»

اولین شهر «تئاتر کودک ایران» در حسرت پلاتو

لزوم مشارکت همگانی برای کنترل قیمت‌ها

بازگشت به دنیای واقعی

می خواهم دیده شوم!

این زباله را دور نریزید،  ارزش دارد

صمیمیت و همدلی شیعه و سنی در سایه وحدت اسلامی

هم‌آوایی غم و امید در روستای زلزله‌زده ورنکش

پزشکانی که با جان بیمار بازی می‌‎کنند

40 سال مبارزه با استکبار نتیجه روشن آموزه‌های انقلابی

40 سال سرآمدی ایران در استکبارستیزی

امام جمعه تبریز: نشر آرمان‌های شهدا موجب ماندگاری یاد آنان است

«اصلی و کرم»، عاشقانه‌ای از دیار آذربایجان

بیم و امید انقراض شتر دوکوهانه ایران در منطقه مغان

همت انقلابی در مسیر توسعه روستایی

انتشار رمان «جعبه سیاه نویسنده»

اعجاز برای نوع‌دوستی در اسلام

طلوع و غروب ستارخان به روایت ادبیات

امروز هم دیر است

ترشی، اشتهای افراد چاق را زیاد می‌کند

برق منطقه‌ای آذربایجان در ابتدای راه تولید انرژی‌های تجدیدپذیر

مردم برای درمان بیماری‌ها گرایش زیادی به استفاده از طب مکمل دارند

رونمایی از ششمین ترجمه بانوی مترجم تبریزی در نمایشگاه کتاب

پاییز زیبایی‌های مهاباد را دوچندان کرد

باغ کمال، یادگار زمانی که تبریز، شهر عرفان بود

«ربع رشیدی» در مسیر جهانی شدن

ریشه پیاده‌روی اربعین چیست؟

سهم ناچیز سیب در سبد صادرات‌

گمگشته‌های دنیای شیرین کودکان

اینجا خدمت به زائران بر زیارت حسین(ع) ارجح است

گام بلند دولت برای توسعه مراکز درمانی

سیب اهر روی دست باغداران مانده است

حال ناخوش حمام‌های تاریخی تبریز

کاندیداهای احتمالی و شو های تکراری که به راه انداخته اند

واکاوی نقش «صابر» در انقلاب مشروطه ایران

امسال دریاچه ارومیه میزبان 60 هزار فلامینگو است

مرگ خاموش در پای درختان گردو

تاریخ در "نیم‌رخ یکانات"

روزگار تنهایی سالمندان آذربایجان‌شرقی

ندای «ندا» برای رفتار درست با ناشنوایان

فرودگاهی که پرواز ندارد

شمیم لاله‌ها در بهار تعلیم و تربیت

اعتیاد؛ خطری خزنده