پیام آذری

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد
  بزرگنمايي:

پیام آذری - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

هوش مصنوعی در سال‌های آینده به کجا می‌رسد؟

اهداف سونی برای فروش 100 میلیون دستگاه پلی استیشن 5

قیصر امین‌پورِ جعلی را بشناسید

ضرورت همکاری بیشتر دستگاه‌های اجرای برای مقابله بابیماری کرونا در آذربایجان‌غربی

چهار بازی دوستانه 90 ارومیه تا قبل از آغاز لیگ دسته اول فوتبال

پیام رهبر انقلاب خطاب به جوانان فرانسه

بخش آی‌سی‌یو بیمارستان مهاباد پر شد

تمام چاه‌های کشاورزی خلخال امسال دارای کنترل هوشمند می‌شوند

سرپرست فرمانداری: بانک‌های تکاب از ازدحام مراجعان جلوگیری کنند

مسوولان مهابادی آغاز هفته وحدت را تبریک گفتند

10 تن شکر احتکار شده در مشگین‌شهر کشف شد

ارتقای کیفیت تولیدات داخلی موجب کاهش کالای قاچاق می‌شود

لزوم روحیه جهادی در مبارزه با مواد مخدر/بخشنامه ها کارساز نیست

رعایت‌نکردن فاصله اجتماعی در شوط نگران‌کننده است

جلسات  اداری در استان اردبیل برای 2 هفته غیر حضوری شد

منظر شهر اردبیل زیبا نیست؛ غفلت از مولفه‌های اجتماعی در شهرسازی

عصبانیت کارگردان شهرزاد جهانی شد/ عطسه رضا رشیدپور در شبکه سه/ بازگشت مشکوک مهران مدیری/ رامبد جوان در ایران/

اهتمامی جدی برای دولت الکترونیک با ایجاد 303 دفتر در آذربایجان‌غربی

دردسر بزرگ استقلال پس از قرارداد با محمد نادری!!

جلسات اداری استان اردبیل غیرحضوری برگزار می‌شود/ تخصیص اعتبار برای خرید دستگاه اکسیژن‌ساز

امید استقلالی‌ها به جانشین کریمی

جشن تولد 37 سالگی به سبک «احسان خواجه امیری»/ عکس

جدول پخش مدرسه تلویزیونی پنجشنبه 8 آبان در تمام مقاطع تحصیلی

بررسی عواملی که مانع بیابان‌زایی در شمال شرق کشور شد

جلیل محبی آمار کرونا را به تدفین شجریان ربط داد

می‌خواهید با رودخانه کرج چه کار کنید؟

5 کشته و زخمی در تصادف جاده اردبیل ـ رضی

حسن‌نژاد: تغییر فرماندار 2 شهرستان مازندران

سعیدعباسی مدیرعامل آلومینیوم اراک شد

5درمان خانگی برای بهبود لب‌های ترک خورده

برنامه ریزی برای اجرای زراعت چوب در سطح 1100 هکتار در آذربایجان شرقی

امیرعبداللهیان: سفیر جدید ایران در یمن فصل نوینی از روابط سازنده ⁧‫دو کشور را رقم می‌زند

حسین‌پور: دولت از ظرفیت دورکاری حداکثری کارمندان استفاده کند

شکل‌گیری زنجیره تولید کلید رفع بیکاری چهارمحال و بختیاری ‌است

چند دلیل برای نخریدن آیفون 12 و 12 پرو

دسترسی به اینستاگرام و یوتیوب فقط از مایکروسافت اج امکان‌پذیر می‌شود

محدودیت‌های جدید کرونایی اعلام می‌شود

آشوریان ارومیه اهانت به ساحت پیامبر اکرم(ص) را محکوم کردند

مدیرعامل باشگاه آلومینیوم اراک انتخاب شد

عراقچی باکو را به مقصد مسکو ترک کرد

آذربایجان‌شرقی میزبان نخبگان سه گانه کشور می‌شود

دیدار و گفت‌وگوی عراقچی با رییس جمهور آذربایجان/ معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران باکو را به مقصد مسکو ترک کرد

برترین هنرمندان قرن 21 معرفی شدند/ 8 هنرمند ایرانی در کنار آرتیست‌های نامدار جهان

مرگ دردناک 5 عضو خانواده سردشتی در راه رسیدن به بریتانیا

فروش موبایل‌های آنلاک نشده در انگلستان ممنوع

کالبدشکافی هواوی میت 40 پرو را ببینید

Demon’s Souls Remake فاقد محتوای جدید خواهد بود

نمایش گیم‌پلی Far Cry 6 در مراسم معرفی کارت‌های RX 6000

شارژ بیسیم معکوس آیفون چه شد؟

تصمیم اپل برای جلوگیری از ترک خوردن نمایشگر آیفون تاشو