پیام آذری

آخرين مطالب

آتش رو به خاموشی تنور سازی مقالات

آتش رو به خاموشی تنور سازی
  بزرگنمايي:

پیام آذری- امروزه نان صنعتی به دلیل سهولت و سرعت پخت، گوی سبقت را از نان های سنتی ربوده و اساسی ترین ماده مغذی سفره های ایرانی بگفته برخی از کارشناسان تحت تاثیر تکنولوژی روز قرار گرفته است.
اما لذت نان های سنتی و توصیه های کارشناسان بهداشتی همچنان در برخی از مناطق کشور از جمله ارومیه موجب ترغیب تنورسازان سنتی برای حفظ این صنعت در حال افول شده است.
تنها بازماندگان این هنر سنتی در محله تنورسازان یا «تندیرچیلر» ارومیه نیز هزاران حرف از گذشته پرفروغ تا آینده نامعلوم این میراث ناملموس دارند.
یکی از تنورسازان این محله قدیمی که این صنعت را از پدر به ارث برده، معتقد است که وقتی صنعت 500 ساله تنورسازی ارومیه از میان برود، کارشناسان عرصه سلامت برای درمان بسیاری از بیماری ها، نان سنتی یا نان تنور تجویز خواهند کرد اما آن روز تنورساز و محله ای به نام " تندیرچیلر" وجود نخواهد داشت.
زلفعلی اسحق پور افزود: هر از چندگاهی یک مشتری از اصفهان، مشهد، تبریز یا دیگرهای شهرهای کشور وارد منطقه می شود و تنورهای سنتی دست ساز و گلی را خریداری می کند.
این هنرمند که همچنان دغدغه حفظ این صنعت در ذهن و خاطره خود دارد ، ادامه داد: محله تنورسازان ارومیه جایگاه خود را از دست داده و جولانگاه بسازبفروش ها شده است.
به گفته وی، از 70 تنورساز این محله تنها سه تنورساز باقی مانده است که آنان نیز در سایه بی مهری ها و بی توجهی ها حال خوشی برای فعالیت در این صنعت در حال افول ندارند.
وی که در میان مردم به "زلفعلی" مشهور است با اشاره به اینکه افول این صنعت 100 نفر را به صورت مستقیم بیکار کرده است، ادامه داد: تنورسازی در ارومیه طی سال های گذشته با بی مهری های زیادی مواجه شده و نهادهای مربوطه از جمله اتحادیه نانوایان موانعی بر سر راه نانوایی های سنتی قرار داده است تا ماشین آلات جایگزین تنورهای سنتی شود؛ آنان با ارایه نرخ های غیرواقعی نانوایان سنتی را از صحنه بیرون راندند.
اسحق پور معتقد است که مردم هنوز نان سنتی را دوست دارند و قیمت بالاتر نان سنتی هرگز موجب نمی شود تا از خرید آن خودداری کنند.
به گفته وی، نان تنوری می‌تواند توریست جذب کند و در دیدارهایی که گردشگران خارجی از این محله داشتند، علاوه بر خرید تنور و انتقال آن به کشور خود از ما خواسته اند تا به کشور آنان برویم و در آنجا به صنعت تنورسازی ادامه دهیم.
زلفعلی افزود: بسیاری از گردشگران خارجی به خاطر نبود این صنعت در کشورشان افسوس می خورند و معتقدند که صنعت تنورسازی این محله ظرفیت تبدیل شدن به اثار تاریخی و میراث صنعتی را دارد.
وی اضافه کرد: خریداران خارجی تنور در سال های اخیر از کشورهای آلمان، ارمنستان، عراق، ترکیه، جمهوری آذربایجان، روسیه و دیگر کشورها هستند و مشتریان داخلی نیز از تسوج، شبستر، تبریز و مهاباد به این محله مراجعه می کنند.
یک کارشناس تغذیه نیز معتقد است که استفاده از نان های سنتی نسخه ای جامع و شفابخش برای درمان بسیاری از ناراحتی های گوارشی در زمان حاضر است و مهمتر از همه جلوی بیماری هایی چون دیابت را می گیرد.
علی حسن زاده با اشاره به اینکه نان صنعتی دیر هضم است، ادامه داد: خمیر نان سنتی چندین ساعت قبل از پخت آماده می شود و حرارت مناسب تنور سنتی نیز پخت بهینه این خمیر را به ارمغان می آورد.
به گفته وی،نان های سنتی ایرانی که در تنورهای قدیمی پخته می شود، معمولا نازک است و به راحتی رطوبت خود را از دست می دهد.
معاون میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی نیز گفت: از هزاره ششم قبل از میلاد سفال هایی شبیه به تنور وجود داشته و این سفال ها به مرور زمان تغییر شکل یافته و برای پخت نان سنتی بکار گرفته شده است.
حسن سپهر فر ادامه داد: تاریخچه تولید نان سنتی به حدود 10 هزار سال پیش یعنی عصر نوسنگی برمی گردد؛ عصری که در آن بشر به کشاورزی و اهلی کردن دام پرداخته است.
معاون فرهنگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان افزود: روزگاری در روستاهای ارومیه زنان به صنعت تنور سازی می پرداختند ولی پس از دهه 50 شمسی، آرام آرام مردان وارد میدان شدند و تنورسازی و پخت نان سنتی را در کنار زنان بر عهده گرفتند.
کارشناس مردم شناسی ادامه داد: در محله تنورسازان ارومیه بیش از 50 خانوار به صنعت تنورسازی مشغول بودند ولی امروز تنها سه کارگاه تنور سازی پابرجا مانده است و تا حدودی بازار خوبی دارند و تولیدات خود را به کشورهای خارجی، استان های همجوار و روستاهای دور دست می فرستند.
وی با تاکید بر اینکه در شهرستان های بوکان و اشنویه تنها 2 زن در صنعت تنورسازی و پخت نان سنتی فعالیت می کنند، افزود: زندگی مدرن و استفاده از دستگاه های جدید پخت نان، بازار پر رونق صنعت تنورسازی و نان سنتی را بی رونق کرده است.
وی با بیان اینکه پخت نان های سنتی و صنعت تنورسازی ارومیه بیش از 200 سال قدمت دارد، گفت: صنعت تنورسازی ارومیه در حال حاضر به ثبت ملی رسیده و در فهرست آثار ناملموس جای گرفته است.
 پیش از این در خانه های شهری و به ویژه روستایی و در کنار اتاق نشیمن، اتاق ویژه تنور و پخت نان قرار داشت و هفته ای یکبار نان و کلوچه در این تنور پخته می شد اما با گسترش نان های صنعتی و تولید شده توسط دستگاه ها، مردم از نان سالم بی بهره ماندند.
برای ساخت تنور سنتی، خاک را باید خوب الک و خشک کرد تا رطوبت در آینده موجب تَرَک تنور نشود؛ پس از خشک شدن کامل خاک به آن آب اضافه و مخلوط می شود.
بعد از اینکه گِل به عمل آمد، با دست به آن موی بز اضافه می‌شود و از آن "پیته" (استوانه‌های گلی) ساخته می شود؛ موی بز باعث قوام بیشتر گِل و دوام بیشتر فرآورده نهایی می‌شود و جلوی ترک خوردن آن را می‌گیرد.
سپس این استوانه‌های گلی به طول مساوی را به شکل نیم ‌دایره در می آورند و بعد از ترکیب با یکی دیگر یک دایره کامل درست می‌کنند.
دایره‌ها یکی یکی روی هم چیده می شود و بعد از اینکه ارتفاع تنور به اندازه مناسب رسید، داخل و خارج آن با کاردک صاف می شود؛ کار که تمام شد، تنور باید خوب خشک شود تا 50 سال برای پختن نان سنتی به کار گرفته شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

جای این درخت در سازمان ملل خالی است/ با چوب به نبرد صلح می‌روم

زندان «برنجه» جاذبه‌ای گمشده در دل کوهستان

تجربه زمستان گرم اردبیل/یخ‌های ارزآور روی کاغذ برنامه ریزی آب شد

مشارکت جوانان در غرب کشور افزایش یافت/ شور انتخاباتی در گام اول

لزوم توجه به مشکلات صادرات کفش/ پای چینی‌ها از کفش تبریز کوتاه شد

تهدید شوری خاک برای کشاورزی پایدار

نخبگانی در قامت نامزد انتخاباتی

آنچه باید در مورد آنفلوآنزا بدانیم

کوه‌های روبه تعالی

پایه گذار فرهنگ نوین ایران را بیشتر بشناسید

چند قدم تا آبادی در روستای زلزله زده «ورنکش»

اولین شهر «تئاتر کودک ایران» در حسرت پلاتو

لزوم مشارکت همگانی برای کنترل قیمت‌ها

بازگشت به دنیای واقعی

می خواهم دیده شوم!

این زباله را دور نریزید،  ارزش دارد

صمیمیت و همدلی شیعه و سنی در سایه وحدت اسلامی

هم‌آوایی غم و امید در روستای زلزله‌زده ورنکش

پزشکانی که با جان بیمار بازی می‌‎کنند

40 سال مبارزه با استکبار نتیجه روشن آموزه‌های انقلابی

40 سال سرآمدی ایران در استکبارستیزی

امام جمعه تبریز: نشر آرمان‌های شهدا موجب ماندگاری یاد آنان است

«اصلی و کرم»، عاشقانه‌ای از دیار آذربایجان

بیم و امید انقراض شتر دوکوهانه ایران در منطقه مغان

همت انقلابی در مسیر توسعه روستایی

انتشار رمان «جعبه سیاه نویسنده»

اعجاز برای نوع‌دوستی در اسلام

طلوع و غروب ستارخان به روایت ادبیات

امروز هم دیر است

ترشی، اشتهای افراد چاق را زیاد می‌کند

برق منطقه‌ای آذربایجان در ابتدای راه تولید انرژی‌های تجدیدپذیر

مردم برای درمان بیماری‌ها گرایش زیادی به استفاده از طب مکمل دارند

رونمایی از ششمین ترجمه بانوی مترجم تبریزی در نمایشگاه کتاب

پاییز زیبایی‌های مهاباد را دوچندان کرد

باغ کمال، یادگار زمانی که تبریز، شهر عرفان بود

«ربع رشیدی» در مسیر جهانی شدن

ریشه پیاده‌روی اربعین چیست؟

سهم ناچیز سیب در سبد صادرات‌

گمگشته‌های دنیای شیرین کودکان

اینجا خدمت به زائران بر زیارت حسین(ع) ارجح است

گام بلند دولت برای توسعه مراکز درمانی

سیب اهر روی دست باغداران مانده است

حال ناخوش حمام‌های تاریخی تبریز

کاندیداهای احتمالی و شو های تکراری که به راه انداخته اند

واکاوی نقش «صابر» در انقلاب مشروطه ایران

امسال دریاچه ارومیه میزبان 60 هزار فلامینگو است

مرگ خاموش در پای درختان گردو

تاریخ در "نیم‌رخ یکانات"

روزگار تنهایی سالمندان آذربایجان‌شرقی

ندای «ندا» برای رفتار درست با ناشنوایان