پیام آذری

آخرين مطالب

«مؤلفه‌های فرهنگ ایرانی در ترجمه‌های حافظ به زبان عربی» بررسی شد فرهنگي

«مؤلفه‌های فرهنگ ایرانی در ترجمه‌های حافظ به زبان عربی» بررسی شد
  بزرگنمايي:

پیام آذری - در این نشست که به‌صورت مجازی برگزار شد، محمدرضا عزیزی، عضو هیئت‌علمی بخش زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند به ایراد سخن پرداخت.
به گفته این استاد ادبیات عرب، عرب‌ها در صدسال گذشته و پس از ترجمه آثار ادبی فارسی ازجمله رباعیات خیام به انگلیسی متوجه ترجمه آثار ادبی فارسی به عربی شدند. البته پیش از این هم ترجمه‌هایی صورت گرفته بود ولی در صدسال گذشته این مسئله پررنگ‌تر بوده است.
عزیزی گفت: ترجمه‌هایی که از دیوان حافظ به عربی انجام شده است، از نظر کیفی و کمی بسیار متفاوت است. اما یکی از مسائل مهم در بررسی این ترجمه‌ها حضور مؤلفه‌های فرهنگی در دیوان حافظ است.
وی تأکید کرد: تعریف‌کردن فرهنگ و ارائه‌کردن تعریفی جامع از آن دشوار است؛ اما در مقام تشبیه، فرهنگ را چشمه‌ای دانسته‌اند که از کوه سرازیر می‌شود و آب آن از دهانه‌ی کاریزی بیرون می‌آید.
استادیار زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند اظهار داشت: با وجودی که ما در بسیاری از متغیرهای مؤثر بر فرهنگ مانند دین، جغرافیا، ویژگی‌های اجتماعی به عرب‌ها شبیه هستیم، اما هنوز تفاوت‌های مهمی با آن‌ها داریم که خود را در ترجمه‌ی آثار ادبی فارسی به زبان عربی نشان می‌دهد و به چالش ترجمه بدل می‌شود. این مطلب به‌خصوص درباره‌ی ترجمه حافظ خود را به‌خوبی نشان می‌دهد؛ زیرا شعر حافظ فرهنگ ایرانی را نمایندگی می‌کند.
عزیزی در ادامه با بیان نمونه‌هایی، به تشریح این موضوع پرداخت و گفت: برخی واژه‌ها هستند که در اصل عربی‌اند و به فارسی راه یافته‌اند. در زبان و فرهنگ ایرانی دگرگون شده و از معنای اولیه خود فاصله گرفته‌اند، مانند صحرا. صحرا در عربی با توجه به جغرافیایی که اعراب در آن زندگی می‌کنند، به بیابان خشک و برهوت اطلاق می‌شود اما در فارسی به‌معنای کشتزار است و به صحرا رفتن معنای تفریح می‌دهد یا مثلاً شن در عربی نماد بی‌ارزشی است اما در فارسی خاک، بی‌ارزشی را نمایندگی می‌کند.

پیام آذری


وی ادامه داد: از دیگر واژه‌هایی که در انتقال از عربی به فارسی معنای متفاوتی یافته است، واژه صوفی است. این واژه در زبان و فرهنگ عربی محترم و منزه است اما در فارسی و به‌خصوص در شعر حافظ با توجه به مسائل تاریخی و اجتماعی، معنایی متضاد با معنایی که عرب‌ها از آن مراد می‌کنند دارد.
عضو هیئت‌علمی بخش زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند گفت: واژه دیگری که می‌توان مثال زد، رند است. این مفهوم در زبان حافظ بسیار پیچیده است. رند ظاهری ملامتی و باطنی سلامت دارد، کام خودش را از زمان می‌گیرد و درنهایت رستگار می‌شود. برخی از مترجمان چون نتوانسته‌اند این واژه را ترجمه کنند، آن را حذف کرده‌اند. برخی دیگر آن را به سکیر به معنای مست یا آزاده یا الغی به معنای گمراه ترجمه کرده‌اند. شاید بتوان واژه‌هایی چون بهلول و صعلوک را در ترجمه‌ی رند به کار برد.
به‌گفته عزیزی، از دیگر مفاهیمی که زیرساخت فرهنگی دارد، نور است. نور، یکی از نمادهای پرتکرار در فرهنگ و ادبیات فارسی است. گویوشف، نور را مفهومی رمزآمیز می‌داند که ریشه آن از آئین‌های باستانی ایران ازجمله اوستا و مهرپرستی شروع می‌شود، اما نور در زبان و ادبیات عربی بیشتر جنبه‌ی کلامی و شرعی دارد.
وی ادامه داد: حتی مضمون‌هایی که زیرساخت آن نور است نیز به گونه‌ای است که نمی‌توان آن را به‌راحتی به عربی ترجمه کرد. مثلاً مضمون شمع و پروانه مضمونی پرتکرار و محبوب در زبان فارسی است. پروانه نماد عاشق است و خود را به شمع وجود معشوق می‌زند، اما همین پروانه در ادبیات عرب به‌دلیل نزدیک‌شدنش به شمع که منجر به مرگ او می‌شود، نماد حماقت است؛ بنابراین ترجمه چنین مضمونی به عربی بسیار دشوار است.
در پایان این استاد دانشگاه مؤلفه‌های فرهنگی دیوان حافظ را بیش از مواردی که در سخنرانی خود برشمرده دانست و آن را یکی از چالش‌های مهم ترجمه‌ی حافظ خواند.

لینک کوتاه:
https://www.azari-online.ir/Fa/News/371476/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

نقدعلی: اژه‌ای گردن کلفتی‌ها را بر نمی‌تابد

ترس عمران خان از درگیری بین ایران و عربستان

رکابزنان آذربایجان‌شرقی بر سکوی قهرمانی ایستادند

اعزام دومین گروه از کوهنوردان جهت خاموش کردن کوه نیر/حفظ منابع طبیعی وظیفه همه ما است

عمران‌خان: تفاهم میان تهران و ریاض به نفع همه است

پس از 4 روز نبرد با آتش کوه نیر همچنان در آتش می سوزد /درخواست کمک برای مهار آتش کوه نیر لوداب

حفاری 225متر تونل در پایاب اصلی سد کوثر

جواب استاد «شهریار» به پان‌ترکیست‌ها با یک بیت شعر نامشهور

​عبدالملکی در دیدار با وزیر تندرستی تاجیکستان اعلام آمادگی کرد: همکاری در تمام حوزه‌های مشترک به ویژه حمایت‌های اجتماعی

تصاویر و مشخصات کلیدی اوپو K9 پرو پیش از رونمایی رسمی فاش شد

نینتندو روی کنترلر جدیدی برای کنسول سوییچ کار می‌کند

در اواخر سال جاری میلادی منتظر گوشی تاشو گوگل باشید

بازی رایگان بعدی فروشگاه Epic Games مشخص شد

سرمایه‌گذاری 100 میلیون دلاری برای توسعه بیشتر Splitgate

زمان معرفی احتمالی وان پلاس 9RT مشخص شد

گلکسی تب A8 2021 در تصاویری خودنمایی کرد

گوگل صدرنشین بیشترین موارد آسیب‌پذیری در نیمه اول 2021

آشنایی با چند ویژگی جذاب اندروید 12

پرداخت 311 میلیارد ریال تسهیلات اشتغالزا در شهرستان خلخال

تهران قهرمان مسابقات کانوپولو مردان ایران شد

مسابقات قهرمانی کشور کانوپولو مردان؛ تهران قهرمان شد

آخرین خبرها از کوه نیر؛ مهار آتش در لوداب و چرام

مهار آتش سوزی کوه نیر لوداب سخت شده است

خسارت سنگین گرما به کشاورزی/ارائه «کشاورز کارت» برای جبران صدمات

تیم فوتبال شاهو از صعود به لیگ دسته 3 کشور باز ماند

مراسم روز طبیعت‌گردی و بوم گردی در تالاب کانی‌برازان مهاباد برگزار شد

1600 بسته معیشتی بین نیازمندان زرآباد سیستان و بلوچستان توزیع شد

گسترش نفوذ ایران در آسیای میانه با عضویت در پیمان شانگهای

واژگونی دو خودرو در مسیر تبریز-مرند، 11 مصدوم برجا گذاشت

مدیرعامل شرکت مس:تحولی عظیم در منطقه ورزقان در پیش است

11 مصدوم بر اثر واژگونی 2 خودرو در مسیر تبریز - مرند

معرفی پیرغلام شاخص فارس در اجلاسیه پیرغلامان حسینی

مهرداد بذرپاش: پیوند قویتر اقتصادی با چین و روسیه و هند یعنی ترک‌ برداشتن دیوار تحریم‌ها

تحولی عظیم در منطقه ورزقان در پیش است

شاگردان ناظم الشریعه سالن مسابقه فوتسال را ترک نکردند

تسلیت امام جمعه تبریز برای درگذشت مادر شهید عبدی قویدل

تصادفات رانندگی در جاده تبریز - مرند 11 مصدوم بر جا گذاشت

تسلیت امام جمعه تبریز در پی درگذشت مادر شهید عبدی قویدل

واژگونی دو خودرو در مسیر "تبریز-مرند"، 11 مصدوم برجا گذاشت

روزهای سختِ کرونایی "خاله شادونه" روی تخت بیمارستان/ عکس

وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی خبر داد: امضای 2 تفاهم نامه با تاجیکستان+ فیلم

ظرفیت باتری سری آیفون 13 رسما اعلام شد

توسعه‌دهنده‌ Days Gone در حال توسعه‌ عنوان جدیدی است

چگونه ایمنی وای‌فای را بررسی کنیم؟

آپدیت جدید Valheim چه ارمغانی دارد؟

کاربران مک‌بوک M1، اپل را به دادگاه می‌کشانند

بازی‌های Wolverine و Spider-Man 2 در جهانی مشترک جریان دارند

Dying Light 2 Stay Human شامل 200 سلاح خواهد بود

صدای هشدار گوشی آیفون را چگونه عوض کنیم؟

فصل جدید Sea of Thieves به زودی آغاز می‌شود