پیام آذری - خبرگزاری مهر؛ گروه استانها - اسلام آذرمی گیگلو: در تقویم تاریخ اردبیل، سوم مرداد سال ۱۳۷۹، روزی ماندگار و متفاوت رقم خورد؛ روزی که رهبر معظم انقلاب اسلامی، برای نخستین بار پس از استان شدن اردبیل، پا به این دیار گذاشتند و تا هفتم مرداد به مدت پنج روز، میهمان مردم ولایتمدار و پرشور این خطه بودند. سفری که نه فقط در فیلمها و عکسهای آرشیوی، بلکه در دل تاریخ و خاطرات مردم این استان ثبت شد و آثار و برکات آن تا امروز نیز در جایجای اردبیل ملموس و مشهود است.
از دارالارشاد تا گرمی و مشگینشهر؛ سفری برای شناخت دغدغهها
مرداد ۱۳۷۹، اردبیل روزهایی پرفروغ را تجربه کرد، از بدو ورود، جمعیتی پرشور و بینظیر از شهرها و روستاهای مختلف استان، با شعارهای «صل علی محمد بوی خمینی آمد»، «این همه لشکر آمده به عشق رهبر آمده» و «ای رهبر آزاده، آمادهایم آماده» به استقبال رهبر خود شتافتند. این استقبال، نه یک مراسم تشریفاتی، بلکه تجلی عشق و ارادتی بود که ریشه در باورهای عمیق مردم داشت.
رهبر معظم انقلاب در این سفر، برنامههای متنوعی را در دستور کار قرار دادند. دیدار با اقشار مختلف مردم از جمله بسیجیان، دانشجویان، طلاب، روحانیون،عشایر، خانوادههای معظم شهدا و ایثارگران، جوانان و نخبگان استان، گوشهای از این برنامهها بود. اما مهمتر از همه، سفر به شهرستانهای گرمی و مشگینشهر و حضور در میان عشایر استان بود که نشاندهنده نگاه ویژه ایشان به مناطق محروم و دورافتاده بود.
حضور در مصلای اردبیل؛ اقامه نماز جماعت در دارالارشاد
یکی از باشکوهترین لحظات سفر پنجروزه رهبر معظم انقلاب به اردبیل، اقامه نماز جماعت در مصلی این شهر بود. در روز سوم مرداد ۱۳۷۹، جمعیت انبوهی از مردم مؤمن اردبیل، مصلی را پر کردند تا پشت سر رهبر خود به عبادت بایستند. فضای مصلی در آن روز، آکنده از حال و هوایی معنوی بود که کمتر در مراسم رسمی میتوان نمونه آن را یافت؛ صفهای فشرده نمازگزاران از پیر و جوان، زن و مرد، تا چشمکار میرفت و همگی با خشوعی وصفناپذیر، اقتدا به رهبر خود کردند. این حضور جمعی، تجلی دیگری از پیوند عمیق مردم اردبیل با رهبری بود که در سادهترین و در عین حال والاترین عبادت اسلامی، یعنی نماز جماعت، به نمایش درآمد.
رهبر معظم انقلاب در این جمع عظیم، ضمن تبیین جایگاه تاریخی و فرهنگی اردبیل، این دیار را با عنوان «دارالارشاد» معرفی کردند و به دو خدمت بزرگ این سرزمین در تاریخ ایران اشاره فرمودند؛ نخست ایجاد یک کشور متحد و مقتدر از دل پراکندگیهای دوران پس از سلجوقیان و دوم، احیای مذهب شیعه و گسترش ارادت به خاندان عصمت و طهارت(ع). ایشان در این سخنرانی، ریشههای تاریخی عظمت اردبیل را از دوران شیخ صفیالدین اردبیلی تا مرحوم محقق اردبیلی و علمای بزرگ این خطه برشمردند و تأکید کردند که اردبیل در طول تاریخ، همواره مهد علم، تقوا و شجاعت بوده است. نماز جماعت مصلی اردبیل، نه فقط یک عبادت جمعی، بلکه نمادی از همبستگی و وحدت امت اسلامی بود که در سایه رهبری آگاه، معنا و جلوهای دیگر یافت.
گرمی؛ شهری که محروم است
مقام معظم رهبری در آن روز تاریخی، با نگاهی عمیق و دلسوزانه به وضعیت منطقه گرمی و با اشاره به محرومیتهای موجود و ضرورت توجه ویژه به این شهرستان مرزی، فرمودند: «شهر گرمی از محرومترین شهرهای ایران است.» این جمله کوتاه اما پرمعنا، نه یک تعارف سیاسی، بلکه اذعانی صادقانه به واقعیت تلخ محرومیتهایی بود که مردم غیور و شجاع این خطه با آن دستوپنجه نرم میکردند و تأکیدی بر لزوم رسیدگی فوری، توسعه زیرساختها و رفع مشکلات معیشتی و عمرانی این منطقه بود.
این جمله ماندگار رهبر انقلاب، امروز به هویتی برای شهرستان گرمی تبدیل شده و در هر سال، یادآور آن روز تاریخی و نگاه ویژه رهبر به ضرورت محرومیتزدایی و عدالتگستری در این دیار مرزی است. مردم غیرتمند گرمی پس از آن سفر، با نامگذاری ششم مرداد به عنوان «روز گرمی» و بازسازی جایگاه سخنرانی تاریخی رهبر انقلاب در میدان ولایت این شهر، ارادت خود را به آن پیام راهبردی نشان دادند و همواره بر ضرورت تحقق وعدههای توسعهای در این شهرستان تأکید داشتهاند.
در آلاچیق عشایر مغان؛ لحظاتی صمیمی در دل طبیعت
شاید بهیادماندنیترین بخش این سفر، حضور صمیمی رهبر انقلاب در میان چادرهای عشایر غیور مغان بود. ایشان در میان چادرهای آلاچیق عشایری و با حضور خانوادههای معظم شهدا، لحظاتی ناب و فراموشنشدنی را رقم زدند که تصاویر آن همچنان در حافظه تاریخی استان باقی مانده است. این حضور بیواسطه در دل طبیعت و در میان کوچنشینانی که زمستانها را در مناطق گرمسیر و تابستانها را در دامنههای سبلان سپری میکنند، نشاندهنده نگاه ویژه ایشان به نقش بیبدیل عشایر در تاریخ انقلاب و دفاع مقدس بود.
رهبر انقلاب در این دیدار صمیمی، با اشاره به جایگاه والای عشایر در تاریخ انقلاب و دفاع مقدس، آنان را «ذخایر انقلاب» و «مرزداران غیور کشور» خواندند و تأکید کردند: «جوانان شما همیشه در طول تاریخ از این مرزها دفاع کردهاند. دشمن را شما عقب زدید، مرزها را شما حفظ کردید و پشتیبان حق و حقیقت بودید». این سخنان که در میان چادرهای عشایر و با حضور خانوادههای معظم شهدا ایراد شد، نشاندهنده نگاه عمیق ایشان به نقش بیبدیل عشایر در حفظ امنیت و تمامیت ارضی کشور بود.
گرمای آن دیدار صمیمی، همچنان در دل عشایر مغان زنده است و پیرمردان و پیرزنان عشایر، هنوز از آن روزهایی میگویند که رهبرشان در میان چادرهای آنان نشست، از سفره ساده آنان پذیرایی کرد و با همان سادگی و بیتکلفی همیشگی، خود را در میان کوچنشینان غیور این سرزمین قرار داد. عکسهای یادگاری در میان چادرهای سیاه عشایری و گفتوگوهای صمیمانه با مردمانی که دل در گرو انقلاب داشتند، از جمله تصاویر ماندگاری است که هنوز در یادها باقی مانده است.
اردبیل؛ سرزمین ظرفیتها و محرومیتها
یکی از نکات برجسته این سفر، نگاه دقیق و راهبردی رهبر انقلاب به استان اردبیل بود. ایشان با اشاره به استعدادهای فراوان طبیعی و انسانی استان، در کنار آن به محرومیتهای موجود نیز اشاره کردند و فرمودند: «اینجا آن نقطهای نیست که ما بتوانیم بگوییم کمبود امکانات و انسان با استعداد است؛ نه، اینجا مردم با استعدادند، زمین با استعداد است، اما در عین حال، محرومیت هم هست». این نگاه، نشان میداد که ایشان نه تنها از ظرفیتهای کمنظیر استان آگاه هستند، بلکه بر رفع موانع توسعه و محرومیتزدایی نیز تأکید ویژهای دارند.
استان اردبیل با برخورداری از منابع طبیعی غنی، کوهستان سبلان، رودخانههای پرآب، زمینهای حاصل خیز و نیروی انسانی متعهد و پرتلاش، ظرفیتهای بینظیری برای توسعه داشت که رهبر انقلاب با نگاه تیزبینانه خود، بر ضرورت بهرهمندی از این ظرفیتها تأکید کردند. ایشان همچنین فرهنگ ناب و اصیل این دیار را ستودند و بر حفظ ارزشهای تاریخی و مذهبی، به ویژه میراث دوران صفویه، تأکید کردند.
برکات مادی و معنوی؛ از اعتبارات تا مدال افتخار فرهنگ
سفر رهبر معظم انقلاب به اردبیل، نقطه عطفی در توسعه استان بود. تخصیص اعتبارات ویژه برای اجرای طرحهای عمرانی، از جمله دستاوردهای مهم این سفر بود. بر اساس گزارشها، میلیاردها ریال اعتبار برای اجرای پروژه های عمرانی در اقصی نقاط استان اختصاص یافت. این اعتبارات، زمینهساز اجرای طرحهای متعددی در حوزههای راه، بهداشت، آموزش، آبرسانی و عمران روستایی شد و بخشی از زنگار محرومیت را از چهره استان زدود.
اما فراتر از برکات مادی، یک مدال افتخار بزرگ نیز نصیب اردبیل شد. نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه اردبیل، آیتالله مروج، در این باره گفت: «بعد از سفر رهبر معظم انقلاب اسلامی، استان اردبیل مدال افتخار فرهنگ و هنر را از ایشان دریافت کرد و ایشان از سفر به این استان به چه اندازه راضی بودند و فرهنگ اردبیل را دست نخورده و ناب دانستند. رهبر انقلاب در این سفر، بر حفظ جایگاه و ارزشهای تاریخی و مذهبی اردبیل، به ویژه دوران صفویه، تأکید کردند.