پیام آذری - صدا و سیما / مدیرکل مدیریت بحران کهگیلویه و بویراحمد از دستگاههای عضو ستاد بحران استان خواست برای سالی پربارش از آمادگی لازم برخودار باشند.
منوچهر محمدی، مدیرکل مدیریت بحران کهگیلویه و بویراحمد در نشست ستاد مدیریت بحران استان اظهار کرد: پیشبینیهای موجود نشان میدهد شرایط بارشی استان در ماههای پیشرو میتواند در محدوده نرمال و حتی فراتر ازآن قرار گیرد.
وی در ادامه با اشاره به مکاتبات انجامشده با دستگاههای عضو شورای هماهنگی مدیریت بحران از خرداد و تیرماه امسال گفت: پیشبینیهای هواشناسی ضرورت افزایش سطح آمادگی و استفاده حداکثری از ظرفیت دستگاهها را بیش از گذشته مورد تأکید قرار داده است.
محمدی با اشاره به تأثیر رخدادهای کلان اقلیمی بر ایجاد ناهنجاریهای آبوهوایی، هشدار داد: این شرایط میتواند زمینهساز بارندگیهای شدید، لحظهای و نقطهای و در پی آن وقوع سیلابهای ناگهانی و مخرب شود.
وی ادامه داد: تغییرات دمایی و بروز مخاطرات جدید نیز از دیگر پیامدهای احتمالی شرایط اقلیمی پیشرو است و باید برای سناریوهای مختلف آمادگی لازم وجود داشته باشد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه پیامدهای این مخاطرات تنها به یک بخش محدود نمیشود، افزود: بارشهای شدید و سیلابهای احتمالی میتواند بخش کشاورزی، زیرساختهای حمل و نقل، شبکههای آب، گاز و ارتباطات را تحت تأثیر قرار دهد و حتی زمینهساز بروز حوادث ثانویه شود.
محمدی در عین حال بارندگیهای پیشرو را صرفاً تهدید ندانست و گفت: اگر آمادگی لازم وجود داشته باشد، میتوان از ظرفیت بارشها بهعنوان یک فرصت استفاده کرد؛ بهویژه در زمینه تغذیه سفرههای زیرزمینی که بارندگیهای پاییزی میتواند نقش ملموسی در آن داشته باشد.
در ادامه این نشست علی کرمی، مدیرکل هواشناسی کهگیلویهوبویراحمد، با تشریح آخرین وضعیت بارشها و پیشبینی شرایط جوی ماههای آینده، اظهار کرد: مجموع بارش استان تاکنون به ۳۷۶.۲ میلیمتر رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۳۷۲.۳ میلیمتر افزایش داشته است.
وی با اشاره به اینکه سال زراعی از ابتدای مهرماه آغاز و تا پایان شهریورماه سال بعد ادامه دارد، افزود: در بررسی شرایط جوی پیشرو باید علاوه بر وضعیت بارشهای سال زراعی، الگوهای اقلیمی و مدلهای هواشناسی نیز مورد توجه قرار گیرد.
کرمی، مدیرکل هواشناسی کهگیلویهوبویراحمد درباره پدیده النینو نیز بیان کرد: النینو یک پدیده اقلیمی در مقیاس جهانی است که میتواند بر الگو و رفتارهای جوی و در نتیجه میزان بارش و دمای مناطق مختلف جهان اثرگذار باشد، اما به تنهایی تعیینکننده شرایط آبوهوایی نیست.
کرمی با بیان اینکه اثر النینو در نقاط مختلف جهان یکسان نیست، تصریح کرد: برای نمونه، در مناطقی مانند اندونزی و استرالیا احتمال خشکسالی ناشی از این پدیده بسیار بالاست، اما با توجه به فاصله ایران از اقیانوس آرام، آثار آن در کشور متفاوت خواهد بود.
وی توضیح داد: النینو در واقع یکی از فازهای تغییر دمای مرکز اقیانوس آرام است؛ افزایش میانگین دمای این منطقه، فاز گرم، کاهش دما فاز سرد و نبود تغییر قابل توجه نیز فاز خنثی را شکل میدهد.
کرمی ادامه داد: تجربه سالهای گذشته نشان داده است که فاز گرم النینو در ایران میتواند با افزایش بارش نسبت به نرمال همراه باشد، اما این افزایش در تمام نقاط کشور یکسان نیست و میزان اثرگذاری آن در استانهای مختلف تفاوت دارد.
مدیرکل هواشناسی استان تأکید کرد: برای پیشبینیهای بلندمدت نمیتوان تنها به النینو تکیه کرد و باید سایر شاخصهای اقلیمی از جمله وضعیت اقیانوس اطلس و اقیانوس هند و دیگر عوامل مؤثر بر الگوهای جوی نیز مورد بررسی قرار گیرند.
وی با توصیه به مردم و دستگاههای اجرایی برای توجه بیشتر به پیشبینیهای کوتاهمدت هواشناسی، گفت: بررسی مدلها و الگوهای هواشناسی در ماههای اخیر نشان میدهد که پاییز امسال افزایش بارش بیشتر از نرمال برای بخشهایی از کشور، بهویژه مناطق جنوب و جنوبغرب، پیشبینی میشود.
کرمی افزود: با توجه به شرایط توپوگرافی و کوهستانی استانهایی مانند کهگیلویهوبویراحمد و چهارمحالوبختیاری، شرایط بارشی در این مناطق میتواند متفاوت باشد و باید پیشبینیها متناسب با ویژگیهای جغرافیایی هر منطقه مورد بررسی قرار گیرد.
وی با بیان اینکه پیشبینی فعلی برای فصل زمستان، بارش در محدوده نرمال را نشان میدهد، گفت: از نظر دمایی نیز انتظار داریم میانگین دمای استان در فصل پیشرو حدود نیم تا یک درجه بیشتر از میانگین بلندمدت باشد.
مدیرکل هواشناسی کهگیلویهوبویراحمد برای تشریح مفهوم «بارش بیشتر از نرمال» به آمار بلندمدت اشاره کرد و گفت: میانگین بارش مهرماه در استان طی دوره آماری ۳۰ ساله حدود ۲.۱ میلیمتر بوده است؛ بنابراین حتی چند میلیمتر بارش در این ماه میتواند از میانگین بلندمدت بیشتر باشد.
کرمی با اشاره به الگوی معمول بارش در استان اظهار کرد: در شرایط عادی، بارشهای کهگیلویه و بویراحمد معمولاً از نیمه دوم آبانماه آغاز میشود، اما با توجه به الگوهای اقلیمی و پیشبینیهای انجامشده، احتمال دارد امسال بارندگیها زودتر از روال معمول آغاز شود.
وی افزود: بر اساس پیشبینیهای فعلی، احتمال آغاز بارشها از حدود ۲۰ مهرماه به بعد وجود دارد و در مجموع انتظار میرود فصل پاییز از نظر میزان بارش، شرایطی بیشتر از نرمال داشته باشد.
در ادامه این نشست نیز آرش مصلح، مدیرعامل شرکت آب منطقهای کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به آخرین وضعیت منابع آبی و هشدارهای صادرشده برای فصل بارندگی، اظهار کرد: بر اساس آخرین اعلام وزارت نیرو، با هماهنگی سازمان هواشناسی، مؤسسه تحقیقات آب و مرکز پدافند غیرعامل، نسبت به احتمال وقوع بارشهای حدی با حجم بالا در مدت زمان کوتاه هشدار داده شده است.
مصلح از راهاندازی سامانه اسکان اضطراری در سطح استان خبر داد و گفت: این سامانه با هدف افزایش آمادگی برای اسکان اضطراری در شرایط بحرانی طراحی و راهاندازی شده و مشخصات فنی و ظرفیتهای مورد نیاز اسکان اضطراری در آن پیشبینی شده است.
وی با تأکید بر ضرورت مدیریت منابع آب در چنین شرایطی گفت: افزایش بارش اگرچه یک فرصت برای منابع آبی استان محسوب میشود، اما در صورت وقوع بارندگیهای شدید و کوتاهمدت، میتواند مخاطراتی مانند سیلاب و آبگرفتگی را نیز به همراه داشته باشد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به وضعیت سد کوثر اظهار کرد: حجم آب موجود در سد کوثر حدود ۴۲۹ میلیون مترمکعب است و مخزن سد حدود ۷۸ درصد پرشدگی دارد.
وی درباره رهاسازی آب از سد کوثر نیز گفت: با توجه به شرایط موجود، رهاسازی آب با دبی حدود چهار مترمکعب بر ثانیه آغاز شده تا ضمن مدیریت مخزن، آسیبی به اراضی کشاورزی و شالیزارهای پاییندست وارد نشود.
مصلح همچنین نسبت به وضعیت طرحهای پرورش ماهی هشدار داد و گفت: در استان حدود ۸۰ رودخانه وجود دارد و نزدیک به ۳۵۱ طرح پرورش ماهی در این محدودهها فعال است که با توجه به احتمال افزایش روانآب و سیلاب، صاحبان این طرحها باید تمهیدات لازم را از پیش پیشبینی کنند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کهگیلویه و بویراحمد یکی دیگر از نقاط حساس در فصل بارندگی را مسیرهای ارتباطی و سازههای تقاطعی عنوان کرد و افزود: پس از چند ماه بدون بارندگی، احتمال دارد دهانه پلها، آبراههها، جادههای فرعی و معابر روستایی به دلیل انباشت زباله، نخاله و مواد زائد دچار گرفتگی شده باشند.
مصلح تأکید کرد: راهداری، شهرداریها و دهیاریها باید پیش از آغاز بارندگیها نسبت به بازگشایی دهانه پلها، آبراههها و سازههای تقاطعی اقدام کنند تا در زمان بارش شدید، مسیر جریان آب مسدود نشود.
وی همچنین درباره طرحهای گردشگری و تأسیسات احداثشده در حاشیه رودخانهها هشدار داد و گفت: طرحهایی که در مجاورت رودخانهها، بستر و حریم منابع آبی قرار دارند نیز باید پیش از آغاز بارندگی مورد بررسی قرار گیرند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به برخی طرحهای نیازمند لایروبی در استان گفت: در مناطقی از گچساران و کهگیلویه، برخی سازهها و مسیرهای انتقال آب نیازمند بررسی و لایروبی هستند و میتوان از ظرفیت دستگاههای دارای تجهیزات مناسب برای اجرای این عملیات استفاده کرد.
مصلح در پایان با تأکید بر ضرورت حفظ آرامش در مدیریت شرایط پیشرو گفت: هشدارهای هواشناسی و وزارت نیرو باید مبنای برنامهریزی دستگاهها قرار گیرد و همه مجموعههای عضو ستاد مدیریت بحران باید پیش از آغاز بارندگیها اقدامات پیشگیرانه را انجام دهند تا بارشها به جای تبدیل شدن به بحران، به فرصتی برای تقویت منابع آبی استان تبدیل شوند.
مدیرعامل جمعیت هلالاحمر کهگیلویه و بویراحمد هم برآمادگی تجهیزات و اقلام امدادی تأکید کرد و گفت: تجهیزات امدادی، بستههای غذایی و معیشتی و امکانات مورد نیاز برای اسکان اضطراری باید از پیش آماده باشند تا در صورت گرفتار شدن مسافران یا وقوع حوادث در محورهای مواصلاتی، امدادرسانی بدون تأخیر انجام شود.
رهبریان تصریح کرد: جمعیت هلالاحمر استان با استفاده از تیمهای تخصصی، نیروهای عملیاتی و تجهیزات لجستیکی، برای مواجهه با شرایط احتمالی بارندگیها آماده است.
وی خاطرنشان کرد: تجربه سال گذشته نشان داد که هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و امدادرسان، یکی از مهمترین عوامل موفقیت در مدیریت بحران است و این هماهنگی باید در فصل بارندگی پیشرو نیز با جدیت ادامه پیدا کند.
یدالله رحمانی، استاندار کهگیلویه و بویراحمد نیز در این نشست با اشاره به اینکه اقدامات پیشگیرانه باید از هماکنون آغاز شود تاکید کرد: دستگاههای اجرایی استان تجهیزات خود را آماده کنند.
رحمانی بر تشکیل اتاقهای عملیاتی در شهرستانها از سوی فرمانداران کهگیلویه و بویراحمد تاکید کرد و یادآور شد: شناسایی دقیق نقاط سیلابخیز در مناطق شهری و روستایی به ویژه نقاط بحرانی شهر یاسوج و استقرار ماشینآلات و تجهیزات در محلهای مورد نیاز نخستین گام در این زمینه است.
رحمانی با بیان اینکه بررسی وضعیت پلها، جادههای اصلی، فرعی و روستایی، انجام عملیات خاکبرداری و تعمیرات ضروری جهت رفع موانع عبور آب از وظایف راه و شهرسازی است همچنین از شرکت توزیع نیروی برق خواست نسبت به هرس شاخوبرگ درختان در مسیر خطوط انتقال برق در شهرها و روستاها برای جلوگیری از بروز خسارتها صورت گیرد.
وی با اشاره به ضرورت شناسایی و ارزیابی دقیق مناطق آسیبپذیر روستایی و آمادهسازی تجهیزات برای مقابله با بحران توسط بنیاد مسکن گفت: شرکت آب منطقهای موظف است با شناسایی دقیق مسیلها، رودخانهها و نقاط مستعد آبگرفتگی، نسبت به لایروبی مسیرها و پاکسازی حریم رودخانهها اقدام کند.
رحمانی همچنین خواستار تشکیل بانک جامع اطلاعاتی از نقاط مستعد بحران استان شد و افزود: باید مشخص شود در ۱۰ سال گذشته کدام مناطق بیشترین حجم سیلاب و خسارت را داشته و با احصای این نقاط، پیشنهادات کارشناسی برای مدیریت بحران ارائه شود.
وی با اشاره به اهمیت راهها در شرایط بحرانی، خطاب به اداره کل راهداری و حملونقل جادهای تصریح کرد: پاکسازی پلها، آبنماها باید در اولویت باشد، ضمن اینکه تجهیزات تخصصی، ماشینآلات سبک و سنگین و یدککشها در طول محورهای مواصلاتی، بهویژه در گردنههای برفگیر استان مستقر شوند.
رحمانی با اشاره به لزوم اطلاعرسانی به جامعه هدف به ویژه باغداران و کشاورزان گفت: بخش کشاورزی و منابع طبیعی باید نسبت به بازدید میدانی از سدها، بندهای خاکی و مدیریت ورودی و خروجی آبراهها حساس باشند تا از خسارت به مزارع و قنوات جلوگیری شود.