پیام آذری - تبریز- نماینده مردم آذربایجانشرقی در مجلس خبرگان رهبری هشت توصیه مهم از جمله تقوا، حفظ حرمت استاد، نظم، پیشمطالعه، تمرکز، پشتکار و مباحثه را برای موفقیت طلاب تشریح کرد.
آیتالله محمدتقی پورمحمدی در گفتوگو با خبرنگار مهر، با اشاره به فرارسیدن ایام آغاز سال تحصیلی حوزههای علمیه، اظهار کرد: در روایتی از امام صادق (ع) بر طلب علم همراه با حلم، وقار و تواضع تأکید شده است و بر اساس این آموزه، هم استاد و هم شاگرد در برابر یکدیگر وظایفی دارند.
نماینده مردم آذربایجانشرقی در مجلس خبرگان رهبری افزود: استاد باید در برابر شاگردان متواضع باشد و با رفتار و منش خود، علاوه بر آموزش علمی، درس اخلاق و تواضع نیز به طلاب بیاموزد؛ از سوی دیگر، طلبه نیز باید در برابر استاد خود احترام و تواضع را رعایت کند.
وی با اشاره به فرمایش امام سجاد (ع) در «رساله الحقوق» درباره حق استاد ادامه داد: احترام به استاد، تکریم مجلس درس، حسن استماع، توجه کامل به سخنان استاد و آماده کردن عقل و فهم برای بهرهگیری از درس، از حقوق استاد بر شاگرد است.
تقوا؛ پایه رشد علمی و بصیرت طلبه
آیتالله پورمحمدی نخستین توصیه خود به طلاب را رعایت تقوا عنوان کرد و گفت: خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید «واتّقوا الله و یعلّمکم الله»؛ بنابراین تقوا میتواند زمینهساز بهرهمندی انسان از تعلیم الهی و دستیابی به بصیرت باشد.
وی افزود: در آیه دیگری نیز آمده است که اگر تقوا پیشه کنید، خداوند برای شما فرقان قرار میدهد؛ یعنی قدرت تشخیص حق از باطل و بصیرت پیدا میکنید.
امام جمعه مرند با بیان اینکه علمآموزی نیازمند تلاش و جدیت است، تصریح کرد: اینکه گفته میشود علم نوری است که خداوند در قلب انسان قرار میدهد، به معنای کنار گذاشتن مطالعه و تلاش نیست؛ بلکه طلبه باید تلاش کند و خداوند نیز به او توفیق فهم و درک بیشتر عطا میکند.
حفظ حرمت استاد، بخشی از اخلاق طلبگی است
وی دومین توصیه خود را حفظ حریم استاد دانست و اظهار کرد: طلبه باید حرمت استاد را نگه دارد و حتی اگر استاد معصوم نیست و ممکن است در مواردی دچار خطا شود، این موضوع نباید موجب زیر سؤال بردن شخصیت و جایگاه او شود.
آیتالله پورمحمدی ادامه داد: غیبت استاد، بیاحترامی به او و رفتارهایی که جایگاه استاد را مخدوش میکند، با اخلاق طلبگی سازگار نیست. طلبه باید بداند که برای کسب علم، نیازمند بهرهگیری از استاد است و احترام به استاد بخشی از مسیر تعلیم و تربیت محسوب میشود.
نظم؛ یکی از عوامل موفقیت در مسیر تحصیل
نماینده مردم آذربایجانشرقی در مجلس خبرگان رهبری، نظم در حضور در کلاسهای درس را سومین توصیه خود عنوان کرد و گفت: طلاب باید تلاش کنند پیش از استاد در کلاس حاضر شوند و حضورشان منظم و بهموقع باشد.
وی با اشاره به سفارش امیرالمؤمنین (ع) درباره «نظم امر» افزود: تجربه نشان داده است افرادی که برنامه و نظم داشتهاند، در مسیر تحصیل موفقتر بودهاند؛ بنابراین طلبه باید برای زمان خود برنامه داشته باشد و به نظم در امور علمی اهتمام بورزد.
تمرکز کامل در کلاس برای بهرهگیری از درس استاد
آیتالله پورمحمدی با تأکید بر ضرورت توجه کامل به استاد در زمان تدریس، گفت: طلبه باید با تمام وجود به درس و استاد توجه داشته باشد و حواس او به مطالب درسی معطوف باشد.
وی افزود: بیتوجهی به استاد از یک سو نوعی بیاحترامی محسوب میشود و از سوی دیگر، خود طلبه را از بهرهگیری از مطالب و نکات ارزشمند درس محروم میکند.
امام جمعه مرند با اشاره به تأکید امام سجاد (ع) بر حاضر کردن عقل و فهم در محضر استاد اظهار کرد: طلبه باید ذهن و فهم خود را متوجه درس کند تا بتواند مطالب ارائهشده را به خوبی دریافت و در ذهن خود تثبیت کند.
پیشمطالعه، مقدمه فهم بهتر درس
وی پنجمین توصیه خود را پیشمطالعه و آمادگی قبلی برای حضور در کلاس عنوان کرد و گفت: طلبه باید پیش از حضور در درس، مطالب مربوط به آن جلسه را مطالعه کند.
آیتالله پورمحمدی افزود: پیشمطالعه موجب میشود بخشی از مطالب برای طلبه قابل فهم شود و نسبت به بخشهایی که نیازمند توضیح بیشتر است نیز آمادگی پیدا کند؛ در نتیجه حضور در کلاس هدفمندتر خواهد بود و طلبه میتواند استفاده بیشتری از محضر استاد داشته باشد.
نماینده مردم آذربایجانشرقی در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به ضرورت تمرکز حواس در زمان تحصیل، نسبت به استفاده نادرست از تلفن همراه هشدار داد و گفت: ابزارهای دیجیتال در جای خود میتوانند برای جستوجو و دسترسی به منابع علمی مفید باشند، اما نباید موجب شوند طلبه بخش زیادی از وقت خود را صرف پیامرسانها، کانالها و مطالب غیرضروری کند.
وی ادامه داد: در زمان تدریس استاد، شایسته نیست طلبه به صورت مکرر تلفن همراه خود را بررسی کند؛ چرا که چنین رفتاری هم تمرکز او را از بین میبرد و هم موجب میشود از درس عقب بماند.
آیتالله پورمحمدی تأکید کرد: استفاده صحیح از فناوری میتواند مفید باشد، اما قرار نیست تلفن همراه مدیریت وقت انسان را در اختیار بگیرد و فرصت مطالعه، درس و رشد علمی را از او سلب کند.
پشتکار از استعداد مهمتر است
امام جمعه مرند پشتکار را هفتمین عامل موفقیت طلاب دانست و اظهار کرد: تجربه نشان داده است گاهی طلبهای از استعداد متوسطی برخوردار است، اما به دلیل پشتکار و اهتمام به درس به موفقیت میرسد؛ در مقابل، افرادی نیز با وجود استعداد بالا، به دلیل بیتوجهی و نداشتن پشتکار، موفقیت لازم را به دست نمیآورند.
وی افزود: طلبه نباید صرفاً به استعداد خود متکی باشد، بلکه باید با تلاش مستمر و برنامهریزی، تواناییهای خود را به مرحله شکوفایی برساند.
مباحثه؛ حلقه تکمیلکننده فرآیند یادگیری
آیتالله پورمحمدی هشتمین توصیه خود را مباحثه عنوان کرد و گفت: مباحثه یکی از امتیازات مهم سنت حوزوی است و باید مورد توجه جدی طلاب قرار گیرد.
وی افزود: پس از تدریس استاد، دو یا چند طلبه میتوانند همان درس را با یکدیگر به بحث بگذارند و مطالب را مرور و بررسی کنند. حتی میتوان پیش از حضور در کلاس نیز برخی مطالب را با دوستان مباحثه کرد.
نماینده مردم آذربایجانشرقی در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: مباحثه باعث تثبیت مطالب در ذهن میشود و فرصتی فراهم میکند تا طلبه دیدگاه خود را بیان و درباره مطالب درس استدلال کند.
وی خاطرنشان کرد: ممکن است طلبه در زمان تدریس استاد، برخی نکات را به دلیل شیوه ارائه درس یا تمرکز بر سخنان استاد کمتر مورد توجه قرار دهد، اما در مباحثه میان دوستان، زمینه برای اظهار نظر و به کارگیری استعداد علمی بیشتر فراهم میشود.
استاد نیز در برابر شاگرد مسئولیت دارد
آیتالله پورمحمدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وظایف استادان حوزههای علمیه اظهار کرد: همانگونه که طلاب در برابر استاد وظایفی دارند، اساتید نیز در برابر شاگردان مسئولیت دارند و این موضوع در آموزههای دینی مورد توجه قرار گرفته است.
وی با استناد به روایت امام صادق (ع) درباره تواضع استاد در برابر شاگرد افزود: اخلاق، تقوا، منش و روش استاد به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر طلاب اثر میگذارد و طلبه بسیاری از رفتارهای استاد خود را الگو قرار میدهد.
امام جمعه مرند گفت: استاد تنها با بیان مطالب علمی بر شاگرد تأثیر نمیگذارد، بلکه رفتار و سبک زندگی او نیز در تربیت طلبه مؤثر است؛ بنابراین اساتید باید نسبت به این مسئولیت مهم توجه داشته باشند.
وی در پایان ضمن قدردانی از تلاش اساتید حوزههای علمیه، برای استادان و طلاب در سال تحصیلی جدید آرزوی موفقیت کرد و گفت: امیدواریم طلاب بتوانند با استفاده از محضر استادان، در کنار رشد علمی، از نظر اخلاقی و معنوی نیز پیشرفت کنند و حوزههای علمیه در مسیر تعلیم و تربیت نسل آینده موفق باشند.