پیام آذری - ایرنا / چملی گول، یا چمن متحرک چملی جزیره ای اسرار آمیز و یکی از جاذبه های جذاب و مرموز شهرستان تکاب و از بی نظیرترین پدیده های ایران است.
چمن متحرک «چملی گول» یکی از پدیدههای طبیعی شگفتانگیز آذربایجان غربی است که در دل طبیعت شهرستان تکاب قرار دارد و به دلیل ساختار متفاوت و حرکت طبیعی خود، از جاذبههای منحصربهفرد این منطقه به شمار میرود.
«چملی گول» در زبان محلی به معنای «جزیرهای از چمن روی برکه» است. این پدیده طبیعی قطعهای بزرگ از نی و چمن است که ریشههای درهمتنیده آن بدون اتصال به کف برکه، به صورت شناور روی آب قرار گرفته و مانند جزیرهای متحرک در سطح آب جابهجا میشود.
این قطعه چمن که بیش از ۱۰۰ مترمربع مساحت دارد، روی برکهای کوچک شناور است و تحت تاثیر جریان هوا و وزش باد در جهات مختلف حرکت میکند. البته دامنه این جابهجایی محدود است و حرکت چمن در فاصله حدود پنج تا ۶ متری رخ میدهد و معمولا به صورت محسوس دیده نمیشود اما با وزش باد و گذشت زمان میتوان جابهجایی آن را مشاهده کرد.
برکه چملی گول حدود یک هکتار وسعت دارد و در میان درهای عمیق قرار گرفته است. نیزارهای انبوه، چمنزارهای سرسبز، درختان بلند بید و چنار و گلهای رنگارنگ، چشماندازی متفاوت و تماشایی در اطراف آن ایجاد کردهاند.
قطعه چمن شناور در میانه برکه قرار دارد و به دلیل برخورداری از پوشش گیاهی مناسب، حتی در فصل زمستان و هوای سرد نیز بخش زیادی از سرسبزی خود را حفظ میکند. شکل نیمقوسی این قطعه و فاصله آن از کنارههای برکه، هنگام حرکت منظرهای خاص ایجاد میکند و بر جذابیت طبیعی منطقه میافزاید.
وجود ماهیها و مرغابیهای وحشی در اطراف برکه نیز به زیبایی این محیط طبیعی افزوده است. ترکیب آب، نیزار، درختان و پوشش گیاهی اطراف، چملی گول را به یکی از جاذبههای طبیعی و گردشگری شهرستان تکاب تبدیل کرده است.
علت دقیق حرکت چمن متحرک چملی گول هنوز به طور قطعی مشخص نشده است. درباره چرایی شناور بودن و جابهجایی این قطعه، دیدگاههای مختلفی مطرح شده است. برخی این حرکت را به عوامل طبیعی مانند وزش باد و جریان هوا نسبت میدهند و برخی نیز نظریههایی درباره تاثیر حرکت وضعی زمین مطرح کردهاند.
بررسیهای انجامشده نشان میدهد چمن شناور از ریشههای بههمتنیده نیها شکل گرفته است. ساختار این ریشهها به گونهای است که قطعه چمن را به صورت یک توده نسبتا بزرگ و سنگین روی آب نگه میدارد و امکان جابهجایی آن را فراهم میکند.
آب برکه نیز از منابع زیرزمینی تامین میشود. بر اساس گزارشهای موجود، چشمههایی در کف برکه وجود دارند که آب را از اعماق زمین به داخل آن منتقل میکنند و چشمههای اطراف نیز در تأمین آب این پهنه نقش دارند.
برکه چملی گول عمق قابل توجهی دارد و در اندازهگیریهای اولیه، عمق آن حدود هشت تا ۱۵ متر تخمین زده شده است. وجود لجنزار و نیزارهای انبوه در اطراف برکه نیز دسترسی به بخشهای مختلف آن را دشوار کرده است.
تنها از سمت شرقی برکه، مسیری باریک برای رسیدن به محدوده ساحل وجود دارد. قطعه چمن متحرک در برخی مواقع به ساحل نزدیک میشود و در چنین شرایطی امکان ایستادن روی آن وجود دارد اما با تغییر جهت حرکت چمن در اثر وزش باد، فاصله آن از ساحل افزایش مییابد.
با وجود استحکام نسبی این توده گیاهی، ضخامت چمن در همه نقاط یکسان نیست و در بخشهایی که نازکتر شده، ممکن است در اثر فشار پا سطح آن پایین برود و پا تا حدی وارد آب شود؛ بنابراین نزدیک شدن و قرار گرفتن روی این پدیده طبیعی نیازمند احتیاط است.
چمن متحرک چملی گول که با عنوانهایی مانند «جزیره شناور» نیز شناخته میشود، در روستای «ویر» و در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری شرق شهرستان تکاب قرار دارد. این جاذبه در سمت غرب روستا و حدود یک کیلومتر دورتر از آن واقع شده و بخشی از مسیر دسترسی به آن باید به صورت پیاده طی شود.
در مسیر رسیدن به چملی گول نیز چشماندازهای طبیعی منطقه، بخشی از جذابیت این سفر را تشکیل میدهند. پوشش گیاهی متنوع، درختان بلند، چمنزارها، نیزارها و گلهای رنگارنگ، فضای اطراف برکه را به محیطی مناسب برای طبیعتگردی تبدیل کرده است.
برای دسترسی به این منطقه دو مسیر اصلی وجود دارد. مسیر نخست از جاده تکاب به بدرلو است که پس از عبور از روستای یولقونآغاج میتوان به سمت چملی گول ادامه مسیر داد. مسیر دوم نیز از سمت تخت سلیمان و جاده همپا به بدرلو امکانپذیر است.
چملی گول را میتوان یکی از جلوههای متفاوت طبیعت تکاب دانست؛ پدیدهای که ترکیب پوشش گیاهی، آب، چشمههای زیرزمینی و یک توده گیاهی شناور، منظرهای کمنظیر ایجاد کرده است. همین ویژگیها سبب شده این «جزیره شناور» به یکی از جاذبههای طبیعی شاخص آذربایجان غربی تبدیل شود.