پیام آذری - ایرنا / مدیرکل حفاظت محیط زیست قم با اشاره به به بحران آبهای زیرزمینی درقم گفت: در حالی که طبق استانداردهای زیست محیطی تنها مجاز به برداشت ۴۰ تا ۴۵ درصد از آبهای تجدیدپذیر هستیم، در حال حاضر در این استان به بیش از ۱۰۰ درصد رسیدهاست.
سید مریم محمدی با اشاره به حفر و کفشکنی مداوم چاهها افزود: نبود کنتورهای هوشمند و نظارت ناکافی روی چاههای مجاز در کنار وجود چاههای غیرمجاز، باعث برداشتهای بیرویه شدهاست؛ این افت سطح آب موجب شده تا بهرهبرداران مرتباً اقدام به تعمیق چاهها کنند که خود چرخه بحران را تشدید میکند.
وی با اعلام اینکه کسری مخازن آبخوانهای استان قم به ۲ میلیارد مترمکعب رسیدهاست، تاکید کرد: این رقم، عددی بسیار بزرگ و نگرانکنندهاست؛ بهطوریکه حتی اگر به مدت ۱۰ سال هیچ برداشتی از این آبخوانها صورت نگیرد، بارندگیها قادر به جبران این حجم از کسری نخواهند بود.
محمدی با اشاره به دلایل و عوامل اصلی خیزش گردوغبار و فرسایش بادی در استان قم اظهار کرد: بارندگی مهمترین عاملی است که میتواند سبب تثبیت خاک و جلوگیری از فرسایش بادی شود؛ اما پس از بارشهای سیلآسای سال ۱۳۹۸، استان و کشور بارشهای مناسبی دریافت نکرده و این امر منجر به از دست رفتن رطوبت خاک شدهاست.
وی با بیان اینکه کاهش بارندگیها موجب افزایش کانونهای ریزگرد طی پنج سال اخیر شدهاست، افزود: خشکی مفرط خاک موجب شده تا امروز حتی با وزش بادی با سرعت ناچیز ۱۳ کیلومتر بر ساعت نیز شاهد خیزش گردوغبار باشیم که این مسئله نشاندهنده شکنندگی شدید و بحران فرسایش خاک در استان است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست قم همچنین با اشاره به فشار مضاعف بر مراتع تصریح کرد: کاهش پوشش گیاهی از یک سو و چرای بیرویه و بیش از ظرفیت دام متناسب با وسعت محدود استان از سوی دیگر، روند بیابانزایی و فرسایش خاک را به شدت تسریع کردهاست.
خطر فرونشست و مرگ دائمی دشتها
مدیرکل حفاظت محیط زیست قم با هشدار نسبت به مرحله بعدی خشکسالی و فرسایش بادی گفت: گام نهایی پس از گردوغبار، فرونشست زمین و ایجاد فروچالههاست. اگر منطقهای دچار فرسایش بادی شود، همچنان با بارندگی امید به احیای آن وجود دارد؛ اما با وقوع فرونشست، ساختار اسفنجی خاک برای جذب آب برای همیشه از بین میرود و حتی بارشها تبدیل به سیلابهای مخرب خواهند شد که نتیجه آن مرگ قطعی و غیرقابل بازگشت آن بخش از سرزمین است.