پیام آذری - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
به نوشته نشریه والاستریت ژورنال، تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات با هدف پایان دادن به جنگ میان ایالات متحده و ایران، با مقاومت تولیدکنندگان بزرگ نفت در خلیج فارس روبهرو شده است؛ کشورهایی که اکنون در برابر هرگونه سازش با تهران موضع منفی گرفتهاند.
میانجیهایی از جمله قطر در حال فشار آوردن برای برگزاری دور تازهای از مذاکرات در عمان، احتمالاً از هفته آینده، هستند تا واشنگتن و تهران را به بازگشایی تنگه هرمز و آغاز روند پایان دادن به جنگ ترغیب کنند. دونالد ترامپ هم روز سهشنبه گفت معتقد است دو طرف بهزودی بار دیگر با یکدیگر دیدار خواهند کرد.
کشورهای خلیج فارس عموماً بر این باورند که ترامپ نباید از نظر نظامی تنش با ایران را تشدید کند؛ اما عربستان سعودی، قدرت اصلی نفتی منطقه و امارات متحده عربی از دولت ترامپ میخواهند فشار اقتصادی بر ایران را حفظ کند و با امتیازاتی که موجب کاهش تحریمها یا رفع محاصره دریایی نیروی دریایی آمریکا شود، موافقت نکند.
این فشار کشورهای خلیج فارس به مجموعهای از موانع دیگر در مسیر دستیابی به توافق اضافه شده است. از جمله این موانع، تمایل خود ترامپ به حفظ محاصره، نگرانیهای تهران از اینکه هرگونه مذاکره صرفاً اقدامی برای خرید زمان باشد تا آمریکا از انتخابات میاندورهای عبور کند و سپس دوباره حملات خود را از سر بگیرد؛ و همچنین لحن روزبهروز تهاجمیتر تندروها در ایران با تشدید فشار اقتصادی آمریکاست. به گفته یک کارشناس مسائل ایران: «شاید هیچ نیرویی بیشتر از فعال شدن دوباره تهدید حوثیها در جنوب کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، پس از ماهها مسدود کردن کشتیرانی در تنگه هرمز، این کشورها را به تبعیت از تحریمهای آمریکا سوق ندهد.»
موضع رادیکالتر ریاض و ابوظبی در برابر موضع نرمتر دوحه و مسقط
کشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی در طول تابستان برای مذاکره با ایران تلاش کرده بودند و حتی آماده بودند توافقی را بپذیرند که در آن نوعی نفوذ ایران بر تنگه هرمز به رسمیت شناخته شود؛ اما به گفته افراد آگاه، حملات به کشتیهای سعودی در این آبراه و تشویق تلاشهای انصارالله برای مسدود کردن مسیر جایگزین از طریق دریای سرخ، در کشورهای خلیج فارس این تردید را ایجاد کرده است که آیا ایران واقعاً در توافقی که ممکن است حاصل شود جدی است یا نه.
به گفته برخی از این افراد، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، نیز همین دیدگاه را دارد. او اخیراً به مقامهای آمریکایی گفته است که ایالات متحده باید محاصره خود را تا زمانی ادامه دهد که ایران مجبور شود توافق جدیدی را امضا کند.
مقامهای امارات متحده عربی نیز که پیشتر گفته بودند کشورشان مشتاق است درگیری از راه دیپلماتیک پایان یابد، اکنون انتظارات درباره مذاکرات با ایران را کاهش دادهاند و گفتهاند افزایش دوباره خشونت در منطقه و حملات به کشتیها نشان میدهد تهران برای بازگشت به دیپلماسی عجلهای ندارد. آنها گفتهاند کشورهای خلیج فارس نباید به کنترل دائمی تنگه هرمز توسط ایران رضایت دهند.
در مقابل، دیگر کشورهای خلیج فارس، عمدتاً عمان و قطر، استدلال میکنند که منطقه تاکنون آسیب قابلتوجهی دیده است و میگویند پیشنهادهایی برای بازگشایی مرحلهای هرمز و توقف حملات علیه کشورهای خلیج فارس، تنها راه عملی برای پایان دادن به درگیری است.
قطر در حال تلاش در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا بوده است. وزیر امور خارجه ایران روز یکشنبه وارد دوحه شد تا درباره پیشنهادهای جدید، از جمله یک توقف هفتروزه در جنگ، گفتوگو کند؛ اما این پیشنهاد ممکن است از همان ابتدا با مانع جدی روبهرو شود. به گفته این افراد، آمریکا بارها به قطر اعلام کرده که ترامپ قصد ندارد تحریم دریایی را لغو کند. آمریکا به میانجیها گفته که هیچ علاقهای به بازگشت به تفاهم اسلامآباد ندارد و معتقد است فشار اقتصادی در نهایت تهران را وادار خواهد کرد توافقی را بپذیرد که مفاد آن برای واشنگتن و کشورهای خلیج فارس مطلوبتر باشد.