پیام آذری - ایرنا / جنگلهای اردبیل بهعنوان یکی از مهمترین سرمایههای طبیعی علاوه بر نقش مؤثر در حفظ تنوع زیستی، جلوگیری از فرسایش خاک و کنترل روانآبها بخشی از ظرفیتهای زیستمحیطی و گردشگری استان به شمار میرود و حفاظت از این عرصهها در سالهای اخیر با اجرای طرحهای احیا و ۲ میلیون اصله نهالکاری مورد توجه جدی قرار گرفته است.
استان اردبیل حدود ۶۹ هزار هکتار عرصه جنگلی دارد که جنگلهای فندقلو، سوها و مناطق جنگلی شمال استان از مهمترین رویشگاههای آن محسوب میشود و گونههایی مانند فندق، ارس، بلوط، زبانگنجشک و افرا در پوشش جنگلی استان دیده میشود.
در کنار حفاظت از عرصههای موجود، توسعه نهالستانها و تولید نهال متناسب با شرایط اقلیمی استان نیز بهعنوان یکی از محورهای احیای پوشش گیاهی دنبال میشود.
تولید ۲ میلیون اصله نهال در ایستگاه مغان در دستور کار قرار گرفته و برای سال آینده نیز تولید تا سه میلیون اصله نهال پیشبینی شده است.
در این میان، فعالسازی ظرفیت ایستگاه تولید بذر و نهال مغان و استفاده از توان دستگاههای اجرایی، بخش کشاورزی و مجموعههای اقتصادی شمال استان میتواند زمینه توسعه پوشش گیاهی و اجرای طرحهای درختکاری و احیای عرصههای آسیبدیده را فراهم کند.
بر اساس آخرین اعلام ادارهکل منابع طبیعی استان، امسال تولید ۲ میلیون اصله نهال در ایستگاه مغان در دستور کار قرار گرفته و برای سال آینده نیز تولید تا سه میلیون اصله نهال پیشبینی شده است.
هم اکنون اجرای برخی طرحهای رفاهی، تفریحی و افزایش حضور مردم در مناطق جنگلی استان از جمله جنگل فندقلو نیز آسیبهایی به این ذخیرهگاه جنگلی زده و در صورت فقدان برنامههای پیشگیرانه شاهد تخریب آن در آینده نه چندان دور خواهیم بود.
در مناطق جنگلی حیران که از استان اردبیل تا استان گیلان امتداد مییابد نیز تخریب جنگل با ایجاد کورههای زغال، برداشت چوب آلات برای مصارف سلولزی، آتشسوزی، چرای بی رویه دام، سیلاب و ویلا و ساختمان سازی ادامه دارد.
کارشناسان منابع طبیعی معتقدند حفاظت از جنگلهای اردبیل باید همزمان بر پیشگیری از آتشسوزی، جلوگیری از قاچاق چوب، کنترل تغییر کاربری و تصرف اراضی ملی، احیای عرصههای آسیبدیده و مشارکت جوامع محلی متمرکز باشد.
تجربه آتشسوزیهای سالهای اخیر نشان میدهد گزارش سریع آتش سوزی و حضور بهموقع نیروهای حفاظتی میتواند از گسترش خسارت جلوگیری کند.
از نگاه کارشناسان، توسعه نهالکاری نیز زمانی میتواند به احیای پایدار جنگلها منجر شود که گونههای متناسب با اقلیم هر منطقه انتخاب و پس از کاشت نیز مراقبت و پایش شود.
در همین راستا، احیای ایستگاه تولید بذر و نهال مغان و تولید نهالهای بومی و سازگار میتواند پشتوانهای برای اجرای طرحهای جنگلکاری در استان باشد همچنین استفاده از ظرفیت جوامع محلی و آموزش گردشگران و بهرهبرداران منابع طبیعی، نقش مهمی در کاهش تخریب و افزایش حفاظت جنگلها دارد.
ضرورت تشدید حفاظت منابع طبیعی
آیت الله سید حسن عاملی نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه اردبیل تشدید اقدامات حفاظتی از منابع طبیعی را ضروری دانست و گفت: باید جلوی تخریب اراضی ملی به هر صورت ممکن گرفته شود.
وی با بیان اینکه در انجام مسوولیت خطیر و حیاتی حفاظت و حراست از مواهب الهی باید همه مسئولان و مردم باید پای کار باشند، افزود: با انگیزه وظیفهای و کار موظفی این کار تحقق پیدا نمیکند و ما نمیتوانیم در حفاظت و حراست از منابع طبیعی موفق عمل کنیم.
به گفته وی، بیشهزارها و جنگلها به تدریج در حال تخریب و نابودی است و حتی عدهای سعی میکنند با تخریب جنگل، مرتع شکل گرفته و از آن بهرهبرداری کنند که ضروری است در مقابله با این پدیده نامبارک اقدام جدی انجام شود.
درختکاری به فرهنگ عمومی تبدیل شود
مسعود امامییگانه استاندار اردبیل نیز در این باره گفت: درختکاری باید به فرهنگ عمومی تبدیل شود و در اجرای طرحهای عمرانی و اقتصادی نیز ملاحظات زیستمحیطی مورد توجه قرار گیرد.
وی توسعه فضای سبز و نهالکاری را از برنامههای مهم استان دانست و گفت: حفاظت از منابع طبیعی تنها وظیفه یک دستگاه اجرایی نیست و مشارکت مردم، سازمانهای مردمنهاد، شهرداریها، دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی در این زمینه ضرورت دارد.
نزدیک به ۲ میلیون اصله نهال در قالب طرحهای مختلف در استان کاشته شده است.
استاندار اردبیل با اشاره به اجرای طرحهای نهالکاری در استان افزود: بر اساس گزارشهای منتشرشده، نزدیک به ۲ میلیون اصله نهال در قالب طرحهای مختلف در استان کاشته شده و برای توسعه تولید نهال در شمال استان نیز برنامهریزی شده است.
امامی یگانه بر استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و مجموعههای اقتصادی استان برای توسعه فضای سبز و اجرای طرحهای زیستمحیطی تاکید کرد و گفت: مجموعه های تولیدی و اقتصادی میتوانند در چارچوب مسئولیت اجتماعی خود در طرحهای نهالکاری، احیای عرصههای طبیعی و توسعه فضای سبز مشارکت کنند.
وی افزود: استفاده از ظرفیت واحدهای بزرگ اقتصادی در کنار برنامههای دستگاههای متولی میتواند به افزایش سطح پوشش گیاهی، بهبود سیمای محیطی و تقویت مشارکت اجتماعی در حفاظت از منابع طبیعی کمک کند.
آمادهباش یگان حفاظت منابع طبیعی استان اردبیل
شهامت هدایت مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری اردبیل از آمادهباش یگان حفاظت منابع طبیعی و اجرای طرح ویژه گشت و مراقبت از عرصههای ملی استان خبر داد و گفت: به منظور تدابیر حفاظتی، طرح ویژه گشت و مراقبت از منابع طبیعی با رویکرد پیشگیرانه در سطح استان اردبیل به مرحله اجرا درآمده است.
وی افزود: عوامل یگان حفاظت منابع طبیعی با تمام امکانات و تجهیزات در تمام عرصه ها به گشت زنی پرداخته و با هرگونه تعرض و تجاوز به عرصههای ملی برخورد قانونی خواهند کرد.
هدایت اظهار کرد: به منظور جلوگیری از اقدامات احتمالی از سوی افراد سودجو و فرصت طلب، موضوع صیانت و حفاظت از اراضی منابع طبیعی به صورت ویژه در دستور کار یگان حفاظت منابع طبیعی قرار دارد و با خاطیان و متعرضان به انفال به شدت و بدون اغماض برخورد خواهد شد.
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اردبیل اضافه کرد: برای مهار آتش سوزیهای احتمالی نیز تمهیدات لازم در نظر گرفته شده تا در صورت بروز هرگونه آتش سوزی در جنگلها و مراتع استان در اسرع وقت به خاموش کردن آتش و جلوگیری از گسترش خسارتهای احتمالی اقدام شود.
مردم تخریب، تصرف و آتش سوزی عرصههای جنگلی، مرتعی و اراضی ملی را با شماره تلفنهای ۱۵۰۴ و ۱۳۹ به یگان حفاظت منابع طبیعی اطلاع دهند.
هدایت با بیان اینکه طبیعت و منابع طبیعی به عنوان ودیعه و امانت الهی در اختیار ما قرار گرفته است اظهار کرد: با توجه به اهمیت و ارزش منابع طبیعی لازم است تمام اقشار مختلف مردم ضمن استفاده صحیح از این مواهب الهی ، نکات ایمنی را رعایت کرده و مراقب این سرمایههای خدادادی باشند.
وی از شهروندان خواست با رعایت اصول حفظ و نگهداری منابع طبیعی، از آسیب رساندن به درختان، جنگلها، مراتع و دیگر عناصر طبیعت و آلوده کردن محیط زیست خودداری کنند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اردبیل بیان کرد: پاسداشت طبیعت و پرهیز از آلودگی و تخریب عرصههای طبیعی ضرورت دارد و مردم در صورت مشاهده هرگونه تخریب، تصرف و آتش سوزیهای احتمالی در عرصههای جنگلی، مرتعی و اراضی ملی موضوع را از طریق شماره تلفنهای ۱۵۰۴ و ۱۳۹ به یگان حفاظت منابع طبیعی اطلاع دهند.
استان اردبیل ۹۰۲ هزار هکتار مرتع ییلاقی، قشلاقی و میانبند و همچنین ۶۹ هزار هکتار جنگل دارد ، گونههای غالب جنگلهای استان اردبیل را فندق ، ارس ، بلوط، زبان گنجشک و افرا تشکیل میدهد.