پیام آذری - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
حملات حوثی‌ها ممکن است تلاش‌های عربستان سعودی برای دستیابی به جایگاهی بزرگ‌تر در صنعت هوانوردی جهانی را پیچیده‌تر کند؛ آن هم درست در زمانی که این جاه‌طلبی‌ها تازه در حال شکل گرفتن بودند.
حمله‌ها به فرودگاه‌های سعودی، چشم‌انداز اقتصادی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، برای تبدیل این کشور به قطب خدمات هوانوردی جهان را با دشواری روبه‌رو می‌کند.
بر اساس اطلاعیه هوانوردی منتشرشده در وبگاه فلایت‌رادار۲۴، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد سعودی به دلایل احتیاطی تا ۱۷ اکتبر (25 مهر) تعطیل خواهد ماند. سازمان کل هوانوردی غیرنظامی عربستان سعودی نیز به‌طور جداگانه تأیید کرد که تعلیق فعالیت فرودگاه تا زمان تکمیل بررسی‌های ایمنی و عملیاتی ادامه خواهد داشت، اما تاریخ مشخصی برای بازگشایی اعلام نکرد. این فرودگاه از زمان حمله روز شنبه تعطیل بوده است. حمله دیگری در روز یکشنبه یک کشته و ۱۱ زخمی بر جای گذاشت. حملات آخر هفته پس از دو حمله در ۸ اکتبر صورت گرفت که به کشته شدن سه شهروند سعودی و آسیب دیدن یک هواپیمای شرکت هواپیمایی سعودی، ساودیا، در روی زمین منجر شد.
تعلیق هوانوردی سعودی
به گزارش المانیتور، این تحولات ضربه دیگری به جاه‌طلبی‌های عربستان سعودی برای تبدیل شدن به یک قطب جهانی هوانوردی وارد کرده است. حمله روز شنبه که به کشته شدن ۱۳ نفر و زخمی شدن بیش از ۳۰۰ نفر انجامید، مرگبارترین حمله در این پادشاهی طی بیش از یک دهه گذشته بود. عربستان سعودی در سال‌های اخیر میلیاردها دلار در یک شرکت هواپیمایی جدید و پروژه‌های زیرساخت فرودگاهی سرمایه‌گذاری کرده است تا با رقبای باسابقه خود در خلیج فارس رقابت کند و ریاض را به قطب جهانی هوانوردی تبدیل سازد.
حملات هوایی انصارالله یمن نشان داده‌اند که این جاه‌طلبی‌ها تا چه اندازه آسیب‌پذیرند؛ آن هم در شرایطی که درگیری آمریکا و ایران همچنان یکی از مهم‌ترین کریدورهای جهان برای سفرهای هوایی بین‌المللی را مختل می‌کند.
اختلال‌ها شرق عربستان سعودی را نیز تحت تأثیر قرار داد. سازمان کل هوانوردی غیرنظامی روز یکشنبه تأیید کرد که فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در دمام هدف حمله قرار گرفته است و اعلام کرد که ارزیابی خسارت‌ها و بازرسی‌های ایمنی در جریان است. شرکت‌های هواپیمایی پس از حملات آخر هفته، تعلیق پروازهای خود را تمدید کرده‌اند.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا روز یکشنبه به شرکت‌های هواپیمایی این کشور توصیه کرد هنگام انجام پرواز به عربستان سعودی یا عبور از حریم هوایی این کشور احتیاط کنند. این نهاد به فعالیت‌های نظامی و اختلال در سامانه‌های ناوبری اشاره کرد. این هشدار پس از آن صادر شد که آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا روز جمعه توصیه‌های هشداردهنده خود درباره حریم هوایی عربستان سعودی را گسترش داد.
چه بر سر تلاش سعودی برای تبدیل شدن به قطب هوانوردی جهان می‌آید؟
این حملات پس از آن صورت گرفت که حوثی‌های یمن در ۵ اکتبر به شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی هشدار دادند از حریم هوایی عربستان سعودی دوری کنند. این گروه روز یکشنبه هشدار خود به شرکت‌های هواپیمایی و مسافران را تکرار کرد. این حملات در شرایطی انجام شد که عربستان سعودی از تهاجم تازه دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن برای بازپس‌گیری مناطق راهبردی نزدیک تنگه باب‌المندب حمایت می‌کرد؛ مناطقی که حوثی‌ها در سپتامبر تصرف کرده بودند.
حملات به ریاض همچنین به خسارت‌هایی می‌افزاید که درگیری آمریکا، اسرائیل و ایران از ماه فوریه تاکنون به صنعت هوانوردی منطقه وارد کرده است. این درگیری هفت‌ماهه بارها به بسته شدن حریم‌های هوایی انجامیده و فعالیت شرکت‌های هواپیمایی و فرودگاه‌های خلیج فارس را مختل کرده است. حملات حوثی‌ها ممکن است تلاش‌های عربستان سعودی برای دستیابی به جایگاهی بزرگ‌تر در صنعت هوانوردی جهانی را پیچیده‌تر کند؛ آن هم درست در زمانی که این جاه‌طلبی‌ها تازه در حال شکل گرفتن بودند.
ریاض‌ایر، شرکت هواپیمایی جدید و دولتی عربستان سعودی، در ماه ژوئن پروازهای تجاری خود را آغاز کرد و در ابتدا به فرودگاه هیترو لندن و شهر جده پرواز داشت. این شرکت در سال‌های منتهی به ورودش به بازار با مجموعه‌ای از تأخیرها مواجه شده بود. ریاض‌ایر که متعلق به صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی است، قصد دارد پایتخت این کشور را به بیش از ۱۰۰ مقصد بین‌المللی متصل کند.
این شرکت هواپیمایی که نخستین بار در سال ۲۰۲۳ معرفی شد، بخش مهمی از برنامه‌های ملی عربستان سعودی است؛ برنامه‌هایی که تبدیل این پادشاهی به مقصدی بزرگ برای گردشگری و قطب حمل‌ونقل را در بر می‌گیرند. ریاض برای رقابت با دبی و دوحه، سرمایه‌گذاری سنگینی در افزایش ظرفیت ناوگان هوایی و زیرساخت‌های فرودگاهی انجام می‌دهد و می‌کوشد خود را به یکی از قطب‌های اصلی اتصال شرق و غرب جهان تبدیل کند.
عربستان سعودی در حال گسترش و ارتقای ظرفیت فرودگاه ریاض است تا شمار مسافران سالانه آن را تا سال ۲۰۳۰ از ۴۱ میلیون نفر در سال گذشته به ۱۲۰ میلیون نفر برساند. این پادشاهی در مقیاسی گسترده‌تر امیدوار است تا آن سال سالانه پذیرای ۳۳۰ میلیون مسافر هوایی باشد؛ بااین‌حال، حتی پیش از تحولات اخیر نیز امکان‌پذیری این برنامه‌ها زیر سؤال رفته بود، زیرا عربستان سعودی از هم‌اکنون با رقابت شدید قطب‌های باسابقه حمل‌ونقل هوایی در دبی و دوحه روبه‌رو است.
اد باستیان، مدیرعامل شرکت هواپیمایی دلتا ایرلاینز، هفته گذشته به شبکه سی‌ان‌بی‌سی گفت که این شرکت آمریکایی در حال بازنگری در برنامه پرواز خود میان آتلانتا و ریاض است؛ پروازی که قرار بود از ۲۳ اکتبر آغاز شود. او گفت: «ایمنی است که تصمیم نهایی را تعیین خواهد کرد.» وی افزود که دلتا به‌زودی تصمیم خود را اعلام خواهد کرد. این مسیر به‌عنوان نخستین پرواز مستقیم به ریاض که یک شرکت هواپیمایی آمریکایی آن را انجام می‌دهد، معرفی شده بود.
سرمایه‌گذاری عربستان سعودی در صنعت هوانوردی، با وجود آشفتگی‌های کنونی، ادامه دارد. بلومبرگ در ۷ اکتبر گزارش داد که گروه ساودیا در حال پیشبرد برنامه‌های خود برای ثبت سفارش بزرگی از هواپیماهاست؛ هواپیماهایی که قرار است تحویل آن‌ها از سال ۲۰۳۱ آغاز شود. این خبر نشان می‌دهد که عربستان سعودی از برنامه‌های توسعه‌ای خود عقب‌نشینی نکرده است. بااین‌حال، این پادشاهی همچنان با موازنه دشواری روبه‌روست: از یک سو می‌خواهد به جاه‌طلبی‌های بلندمدت خود جامه عمل بپوشاند و از سوی دیگر باید به شرکت‌های هواپیمایی و مسافران اطمینان دهد که حریم هوایی این کشور همچنان امن است.