پیام آذری - ایسنا / معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار زنجان با تأکید بر نقش ترجمه در گسترش دسترسی به دانش، گفت: تمدن‌ها تنها با آنچه در گذشته آفریده‌اند شناخته نمی‌شوند، بلکه توانایی آن‌ها در بازخوانی، انتقال و زنده نگه‌داشتن میراث فکری نیز در ماندگاری آن‌ها نقش دارد.
علی صادقی چهارشنبه ۲۲ مهر در آیین رونمایی از کتاب دو جلدی «راهنمای کلام اسلامی آکسفورد» در دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، با اشاره به اهمیت ترجمه آثار تخصصی، اظهار کرد: دانشمند افق تازه‌ای می‌گشاید و مترجم آن افق را از محدوده یک زبان بیرون می‌آورد و در معرض دید جامعه‌ای دیگر قرار می‌دهد.
وی با بیان اینکه ترجمه، به‌ویژه در حوزه فلسفه، الهیات و تاریخ اندیشه، فعالیتی پیچیده و مسئولیت‌آفرین است، افزود: مترجم از یک سو نباید به متن اصلی وفاداری خود را از دست بدهد و از سوی دیگر باید زمینه انتقال روشن اندیشه را فراهم کند. پیمودن این مسیر به دانش، حوصله و مسئولیت‌پذیری نیاز دارد.
صادقی با اشاره به ترجمه فارسی کتاب «راهنمای کلام اسلامی آکسفورد» به قلم میثم کرمی، اظهار کرد: این مراسم فرصتی فراتر از معرفی یک اثر است و می‌توان از این طریق درباره مسیری سخن گفت که ترجمه و پژوهش در امتداد آن قرار دارند.
وی با اشاره به گستره موضوعی آثار کرمی، از فلسفه و عرفان اسلامی تا تاریخ اندیشه، مطالعات قرآنی و تاریخ اجتماعی و سیاسی جهان اسلام، گفت: توجه به این حوزه‌ها از آن جهت اهمیت دارد که شناخت میراث فکری ایران و اسلام، مستلزم بررسی ابعاد گوناگون آن است.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار زنجان با اشاره به جایگاه ابن‌سینا و ابوحامد غزالی در تاریخ اندیشه اسلامی، بیان کرد: ابن‌سینا از برجسته‌ترین نمایندگان فلسفه در تمدن اسلامی است و غزالی نیز از چهره‌هایی است که نسبت میان فلسفه، کلام، عرفان و معرفت دینی را به یکی از مسائل محوری تاریخ تفکر اسلامی تبدیل کرد.
وی ادامه داد: پرداختن به این میراث، در صورتی که با دقت علمی همراه باشد، به معنای تکرار گذشته نیست، بلکه بازگشت به پرسش‌هایی است که همچنان می‌توانند افق اندیشه امروز را روشن کنند. میراث فکری زمانی زنده است که به موضوع پرسش تبدیل شود، نه اینکه صرفاً موضوع ستایش باقی بماند.
صادقی در ادامه با اشاره به اهمیت پژوهش درباره تاریخ اجتماعی و فکری جهان اسلام، اظهار کرد: تمدن‌ها را نمی‌توان تنها از طریق نام پادشاهان، جنگ‌ها و فهرست حکومت‌ها شناخت؛ بلکه باید تاریخ اندیشه‌ها، نهادها، مناسبات اجتماعی، منازعات فکری و شیوه‌های زندگی انسان‌ها را نیز بررسی کرد.
وی افزود: پژوهش درباره حیات علمی شهرهایی مانند نیشابور یا جریان‌های فکری در شرق جهان اسلام، صرفاً مطالعه گذشته یک شهر یا گروه نیست، بلکه بررسی سازوکارهای شکل‌گیری و انتقال دانش در تمدنی است که بخش مهمی از میراث جهانی را پدید آورده است.
معاون استاندار زنجان با تأکید بر اهمیت انتشار ترجمه‌های تخصصی در حوزه الهیات اسلامی، گفت: کتاب «راهنمای کلام اسلامی آکسفورد» حوزه‌ای گسترده را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد؛ حوزه‌ای که علاوه بر مباحث اعتقادی، تاریخ شکل‌گیری مکاتب، منازعات کلامی، روش‌های استدلال، نسبت عقل و ایمان و مواجهه اندیشه دینی با پرسش‌های هر عصر را در بر می‌گیرد.
وی با اشاره به دشواری ترجمه متون تخصصی این حوزه، تصریح کرد: اصطلاحات کلامی، مفاهیم فلسفی و تعبیرهای تاریخی همیشه معادل‌های دقیق و یکسانی ندارند. از این رو، کار مترجم صرفاً انتقال واژه‌ها نیست، بلکه فراهم کردن امکان مواجهه دقیق‌تر خواننده با مجموعه‌ای از مطالعات تخصصی است.
صادقی همچنین با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در پویایی فرهنگی جامعه، اظهار کرد: دانشگاه زمانی نقش واقعی خود را ایفا می‌کند که صرفاً محل تدریس و انتقال اطلاعات نباشد، بلکه به فضایی برای مواجهه اندیشه‌ها، بازخوانی میراث گذشته و طرح پرسش‌های آینده تبدیل شود.
وی افزود: برگزاری آیین‌هایی از این دست زمانی ارزش بیشتری پیدا می‌کند که زمینه‌ساز گفت‌وگوی علمی و توجه بیشتر به کتاب و پژوهش باشد. برای استانی مانند زنجان که از ظرفیت‌های انسانی و دانشگاهی قابل توجهی برخوردار است، پیوند میان دانشگاه، پژوهش و فضای عمومی فرهنگ می‌تواند به تقویت جایگاه علمی استان کمک کند.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار زنجان با بیان اینکه ارزش ماندگار فعالیت علمی تنها به شمار کتاب‌ها و عناوین منتشرشده محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: اهمیت آثار علمی در تأثیری است که بر کیفیت اندیشیدن می‌گذارند. فرهنگ علمی نیز نه با مصون نگه‌داشتن آثار از نقد، بلکه با فراهم کردن امکان سنجش و گفت‌وگو بالنده می‌شود.
علوم جدید می‌تواند به تعمیق فهم کلام اسلامی کمک کند
در ادامه رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان گفت: بهره‌گیری از دستاوردهای علوم جدید در حوزه کلام اسلامی می‌تواند قدرت استدلال و اقناع این علم را افزایش دهد و به درک عمیق‌تر از مسائل دینی کمک کند.
سعدالله نصیری قیداری اظهار کرد: این اثر که به همت کرمی ترجمه شده است، از آثار ارزشمند مرکز مطالعات اسلامی آکسفورد به شمار می‌رود و می‌تواند در حوزه کلام اسلامی تأثیرگذار باشد.
وی با قدردانی از تلاش‌های مترجم این کتاب، افزود: فعالیت‌های فرهنگی و علمی کرمی، از جمله ترجمه، تألیف و تدوین ده‌ها عنوان کتاب، نشان‌دهنده تلاش مستمر او در مسیر توسعه فرهنگ، به‌ویژه فرهنگ اسلامی است.
نصیری قیداری با اشاره به اهمیت علمی کتاب «راهنمای کلام اسلامی آکسفورد»، ادامه داد: این اثر، از منظر علمی، رویکردی تازه به کلام اسلامی دارد و می‌تواند زمینه‌ای برای بازخوانی این حوزه با بهره‌گیری از دستاوردهای علمی جدید فراهم کند.
وی با بیان اینکه علم کلام از شاخه‌های مهم دانش در تمدن اسلامی است، توضیح داد: کلام اسلامی یکی از راه‌های تبیین و اثبات اصول و عقاید دینی است و از برهان، استدلال و شیوه‌های گوناگون گفت‌وگو برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های اعتقادی بهره می‌گیرد.
رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان با تأکید بر ضرورت همگامی علوم انسانی و دینی با تحولات علمی روز، اظهار کرد: همان‌طور که علوم مختلف برای توسعه دانش بشری پیشرفت می‌کنند، حوزه‌هایی مانند فلسفه، عرفان و کلام نیز می‌توانند از این تحولات بهره‌مند شوند تا فهم انسان از مسائل مختلف عمیق‌تر شود.
وی برای تبیین نقش استدلال علمی، به نمونه‌ای از حرکت پرتابه در فیزیک اشاره کرد و گفت: با استفاده از اصول علمی و بیان ریاضی می‌توان مسیر حرکت یک پرتابه را توضیح داد و برای چرایی آن استدلالی معتبر ارائه کرد. همین رویکرد نشان می‌دهد که تکیه بر دانش و استدلال روشمند می‌تواند به افزایش قدرت تبیین و اقناع کمک کند.
نصیری قیداری اضافه کرد: اگر مباحث کلامی با دستاوردهای علوم جدید همراه شوند، ظرفیت استدلالی و توان اقناعی آن‌ها افزایش می‌یابد. به نظر می‌رسد کتاب «راهنمای کلام اسلامی آکسفورد» نیز در همین مسیر حرکت کرده و کوشیده است مباحث کلام اسلامی را با زبانی علمی‌تر بیان کند.
وی با اشاره به جایگاه علم و دانش در آموزه‌های اسلامی، بیان کرد: اسلام از آغاز بر خواندن، آموختن و دانش‌اندوزی تأکید داشته است و این تأکید باید در جهت ارتقای اخلاق، رفاه بشر و بهبود زندگی انسان‌ها به کار گرفته شود.
رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان در بخش دیگری از سخنان خود، بر نقش مسئولیت اجتماعی و فرهنگی دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت: فعالیت دانشگاه‌ها نباید تنها به آموزش، پژوهش، نوآوری و فناوری محدود شود، بلکه ایفای مسئولیت اجتماعی و فرهنگی نیز از وظایف مهم آن‌هاست.
وی با اشاره به برخی فعالیت‌های فرهنگی این دانشگاه، افزود: برگزاری مراسم رونمایی از آثار علمی و فرهنگی، از جمله کتاب «سخن سلوکی» و کتاب «لقمه‌های لقمانی»، در همین راستا انجام شده است.
نصیری قیداری همچنین از فعالیت «خانه علم» در این دانشگاه یاد کرد و گفت: سالانه حدود چهار هزار دانش‌آموز از مدارس مختلف از برنامه‌های این مجموعه بهره‌مند می‌شوند و با حضور در آن، فرصت تجربه و آشنایی عملی با دانش را پیدا می‌کنند.
وی با اشاره به جایگاه علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، خاطرنشان کرد: این دانشگاه بر اساس برخی شاخص‌های ارزیابی، در شمار ۱۰ دانشگاه برتر کشور قرار دارد و توسعه فعالیت‌های علمی و فرهنگی می‌تواند به تقویت جایگاه دانشگاه در سطح ملی کمک کند.