پیام آذری - مهر / همزمان با فصل پاییز و زمستان و یخبندان در اکثر استان های کشور، مزارع گسترده جنوب کرمان به مهمترین تولید کننده محصولات کشاورزی بازار داخل کشور تبدیل می شود.
طرح استمرار تولید محصولات استراتژیک کشاورزی از جمله سیب زمینی و پیاز و محصولات جالیزی در جنوب کرمان همزمان با پاییز کلید خورد.
همزمان با سرد شدن هوا و توقف تولید محصولات کشاورزی در بسیاری از مناطق کشور، جنوب کرمان به عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید محصولات زراعی، میزبان طرح استمرار تولید است؛ طرحی که با هدف تأمین نیاز بازار داخلی و کاهش وابستگی به واردات، در مزارع این منطقه پهناور آغاز شده است.
هر ساله با فرارسیدن فصل سرد، تولید بسیاری از محصولات کشاورزی در استان‌های شمالی و مرکزی کشور متوقف می‌شود و همین موضوع، بازار را با کمبود مواجه می‌کند؛ در چنین شرایطی، جنوب کرمان با برخورداری از اقلیم گرم و شرایط مناسب کشت پاییزه و زمستانه، نقش کلیدی در پر کردن این خلأ ایفا می‌کند. طرح استمرار تولید محصولات کشاورزی، با محوریت سیب‌زمینی و پیاز، از جمله راهبردهایی است که در سال‌های اخیر در دستور کار قرار گرفته تا زنجیره تأمین محصولات اساسی در فصل سرد سال قطع نشود.
کمبودی در زمینه تولید سیب زمینی و پیاز نداریم
رئیس جهاد کشاورزی جنوب کرمان در گفتگو با خبرنگار مهر می گوید: در حال حاضر، طرح استمرار پیاز در مزارع جنوب کرمان آغاز شده و کشاورزان این منطقه با آماده‌سازی زمین‌ها، تأمین نهاده‌ها و آغاز عملیات کشت، فصل جدیدی از تلاش را پیش رو دارند.
فرودسالاری، می افزاید: این طرح که با هدف تأمین نیاز بازار داخل کشور در فصول سرد سال طراحی شده، می‌تواند اقتصاد کشور را از واردات این محصول بی‌نیاز کند.
وی ادامه می دهد: پیاز یکی از محصولات اساسی سبد خانوار ایرانی است و تأمین پایدار آن، نقشی مستقیم در کنترل قیمت و امنیت غذایی جامعه دارد و در زمینه تولید محصولات هیچ کمبودی نداریم.
وی می گوید: جنوب کرمان با دارا بودن سطح زیر کشت قابل توجه در حوزه محصولات جالیزی و صیفی، یکی از قطب‌های اصلی تولید پیاز و سیب زمینی در کشور محسوب می‌شود و شرایط اقلیمی این منطقه، امکان کشت در فصولی را فراهم می‌کند که سایر نقاط کشور با محدودیت مواجه هستند.
رئیس جهاد کشاورزی جنوب کرمان می افزاید: همین ویژگی، جنوب کرمان را به یک حلقه حیاتی در زنجیره تأمین محصولات کشاورزی کشور تبدیل کرده است.
تامین نیاز بازار داخلی در زمستان در اولویت قرار دارد
سالاری، با بیان اینکه طرح استمرار، نه تنها به تأمین بازار داخلی کمک می‌کند، بلکه از منظر اشتغال‌زایی نیز اهمیت فراوانی دارد می گوید: هزاران نفر از ساکنان روستاها و مناطق کشاورزی جنوب کرمان، در مزارع سیب‌زمینی و پیاز مشغول به کار هستند و از آماده‌سازی زمین و کشت گرفته تا داشت، برداشت و بسته‌بندی، هر مرحله از این فرآیند، فرصت‌های شغلی متعددی برای نیروی کار محلی ایجاد می‌کند.
وی می افزاید: در منطقه‌ای که نرخ بیکاری همواره یکی از چالش‌های اصلی آن بوده، چنین طرح‌هایی می‌توانند نقش مؤثری در بهبود معیشت خانوارهای روستایی ایفا کنند.
وی بیان می کند: اجرای موفق طرح استمرار، به کاهش فشار بر ذخایر استراتژیک کشور نیز کمک می‌کند و وقتی تولید داخلی در فصول سرد سال ادامه داشته باشد، نیاز به واردات کاهش می‌یابد و ارز کمتری از کشور خارج می‌شود.
رئیس جهاد کشاورزی جنوب کرمان تصریح می کند: این موضوع در شرایطی که کشور با محدودیت‌های ارزی و فشارهای اقتصادی مواجه است، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند و تأمین پیاز و سیب‌زمینی مورد نیاز بازار از محل تولید داخلی، به معنای صرفه‌جویی قابل توجه در منابع ارزی و تقویت اقتصاد ملی است.
فرصت‌های اقلیمی در سایه چالش‌های زیرساختی
با این حال، اجرای این طرح با چالش‌هایی نیز همراه است. تأمین به‌موقع نهاده‌های کشاورزی، تأمین آب مورد نیاز مزارع در شرایط خشکسالی، تأمین بذر مناسب و باکیفیت و فراهم کردن زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ذخیره‌سازی، از جمله مواردی هستند که موفقیت طرح را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
کشاورزان جنوب کرمان در سال‌های گذشته با مشکلاتی نظیر ناترازی برق چاه‌های کشاورزی، افزایش هزینه نهاده‌ها و نوسانات قیمت خرید تضمینی مواجه بوده‌اند و این مسائل می‌تواند انگیزه آنان برای مشارکت در طرح استمرار را کاهش دهد.
نکته مهم دیگر، ضرورت حمایت از کشاورزان در حوزه بازاریابی و فروش محصول است.
اگر محصول تولید شده در مزارع جنوب کرمان با قیمت مناسب خریداری نشود یا واسطه‌ها سود اصلی را ببرند، انگیزه کشاورزان برای ادامه تولید کاهش می‌یابد؛ بنابراین، ایجاد سازوکارهای مناسب برای خرید تضمینی، حذف واسطه‌های غیرضروری و تسهیل دسترسی کشاورزان به بازار، از الزامات موفقیت طرح استمرار محسوب می‌شود.
طرح استمرار تولید محصولات کشاورزی در جنوب کرمان، نمونه‌ای از استفاده هوشمندانه از ظرفیت‌های اقلیمی کشور است و این طرح نشان می‌دهد که با برنامه‌ریزی مناسب، می‌توان از تفاوت‌های آب‌وهوایی مناطق مختلف به عنوان یک مزیت اقتصادی بهره گرفت.
جنوب کرمان با اقلیم گرم خود، می‌تواند در فصول سرد سال، تأمین‌کننده نیاز بازار باشد و در عین حال، برای هزاران نفر از ساکنان منطقه، فرصت اشتغال و درآمد فراهم کند.
اجرای الگوی کشت در طرح استمرار ضروری است
نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به آغاز کشت پیاز طرح استمرار در عنبرآباد در گفتگو با خبرنگار مهر، بر ضرورت اجرای جدی طرح استمرار و رعایت الگوی کشت در جنوب کرمان تأکید و خواستار فراهم شدن زیرساخت‌های لازم برای کشاورزان شد.
بهنام سعیدی، با اشاره به اهمیت کشت استمرار در تأمین امنیت غذایی کشور، می گوید: در سال زراعی جاری سطح زیر کشت پیاز در جنوب کرمان نسبت به سال گذشته هشت هزار هکتار افزایش یافته است.
تضمین فروش محصولات کشاورزی باید با جدیدت دنبال شود
وی می افزاید: کشت استمرار پیاز در سطح بیش از دوازده هزار هکتار و کشت بهاره در سطح بیش از ده هزار هکتار انجام شده و پیش‌بینی می‌شود در مجموع بیش از یک میلیون و سیصد هزار تن پیاز تولید شود که این افزایش تولید، نشان‌دهنده ظرفیت بالای جنوب کرمان در تأمین نیاز بازار داخلی و کاهش وابستگی به واردات است.
نماینده مردم شهرستان های جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی، در بخش دیگری از این گفتگو، با انتقاد از اجرای ناکافی الگوی کشت در جنوب کرمان، تأکید می کند: بدون تضمین فروش، حمل‌ونقل، نهاده‌ها و سوخت برای محصولات جایگزین، نمی‌توان از کشاورزان انتظار تغییر الگوی کشت داشت.
وی ادامه می دهد: تاکنون هیچ‌یک از این تضمین‌ها فراهم نشده و الگوی فعلی تنها به کاهش سطح زیر کشت منجر شده، بدون آنکه جایگزینی برای درآمد کشاورز پیش‌بینی شود.
سعیدی، با اشاره به اینکه الگوی کشت باید ابزاری برای افزایش بهره‌وری و درآمد کشاورزان باشد، خواستار بهینه‌سازی مصرف آب، خاک و منابع دیگر شد تا مصرف کاهش و کارایی افزایش یابد.
وی کاهش ریسک تولید را ضروری خواند و تأکید کرد که پیازکار نباید دغدغه فروش یا صادرات محصول خود را داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به پیگیری‌های صورت‌گرفته برای رفع موانع صادرات و برداشتن تعرفه‌های صادراتی پیاز جنوب کرمان، اعلام کرد که این موضوع در دستور کار قرار گرفته و به طور جدی پیگیری می‌شود.
سعیدی، ابراز امیدواری کرد که با پیگیری‌های انجام‌شده، مشکل پیازکاران جنوب کرمان به طور قطعی برطرف شود.
نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس، در ادامه با اشاره به اهمیت تأمین نهاده‌ها و سوخت برای اجرای موفق طرح استمرار، تصریح کرد: فراهم کردن زمینه حمل‌ونقل محمولات کشاورزی، تأمین نهاده‌های کشاورزی و تأمین سوخت، از جمله مواردی است که باید ضامن اجرای اصلاح الگوی کشت باشد تا کشاورزان به سمت این طرح بروند.
سعیدی، با تأکید بر اینکه کشاورز نباید تاوان قاچاق سوخت را بدهد، اظهار داشت: وظیفه کشاورز تنها تولید است و مسئولان و متولیان هستند که باید حمل‌ونقل، تأمین آب، سوخت، نهاده، بازاریابی و صادرات را مدیریت کنند.
وی خواستار تعامل و هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های اجرایی و نمایندگان مردم برای رفع موانع موجود شد.
سعیدی، با تأکید بر اینکه آموزش و اقناع‌گری کشاورزان در کنار ساماندهی دقیق اراضی کشاورزی به تفکیک روستاها، رمز موفقیت سال کشاورزی پیش‌رو است، از کلیه مسئولان خواست تا با استفاده از زمان، برنامه‌ریزی‌ها و بسته‌های حمایتی و آموزشی خود را برای کلیه روستاها انجام دهند.
آنچه امروز بیش از هر چیز ضرورت دارد، توجه ویژه مسئولان به این طرح و رفع موانع پیش‌روی آن است.
تأمین به‌موقع نهاده‌ها، تضمین خرید محصول، تسهیل صادرات مازاد تولید و حمایت از کشاورزان در برابر نوسانات بازار، از جمله اقداماتی است که می‌تواند طرح استمرار را به یک الگوی موفق در کشور تبدیل کند.
اگر این طرح با پشتیبانی لازم همراه شود، نه تنها نیاز بازار داخلی تأمین خواهد شد، بلکه می‌تواند به یکی از ابزارهای مهم در مسیر خودکفایی کشاورزی و تقویت امنیت غذایی کشور تبدیل شود.